Tương Bần được biết đến là một món đặc sản của vùng Hưng Yên và là một trong những món nước chấm, gia vị không thể thiếu của nhiều món ăn trong bữa cơm gia đình Bắc Bộ. Hôm nay, Mẹo vào bếp sẽ cùng bạn tìm hiểu tương Bần là gì và cách làm tương Bần nhé.
Tương Bần, hay tương làng Bần, là một loại tương truyền thống, đặc sản được sản xuất tại làng Bần, nay thuộc phường Bần Yên Nhân, thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Loại tương này đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận vào top 10 Đặc sản nước chấm và gia vị nổi tiếng Việt Nam.
Tương truyền rằng tương Bần đã có tiếng từ thế kỉ 19 và là một trong những món cống phẩm tiến vua ngày xưa. Cùng là tương được làm từ gạo nếp và đậu tương nhưng hương vị của tương Bần lại có gì đó rất khác so với tương Cự Đà, tương Nam Đàn (Nghệ An) hay tương Đường Lâm (Hà Nội).
Điều tạo nên hương vị đặc trưng của tương Bần đó chính là do bí quyết ủ tương với lá nhãn, chum sành và đặc biệt là nước ủ tương phải là nước giếng làng. Tương Bần ngon sẽ có màu vàng cánh gián, có vị ngọt ngọt, chua dịu và bùi thơm.
Tương Bần ở làng Bần được làm từ hai nguyên liệu chính là gạo nếp và đậu tương. Theo đó, làm tương Bần cần trải quả hai giai đoạn.
Trước hết, cần chọn lựa loại gạo nếp phù hợp để ủ tương. Tương Bần cần phải được làm từ gạo nếp cái hoa vàng có hạt to, mẩy, chắc và không gãy. Đậu tương cũng phải là loại có hạt to, đều, sáng và bóng, không bị mốc hay sâu bọ.
Gạo nếp sẽ được xát sơ qua, ngâm trong vài tiếng rồi đem đi đồ xôi. Khi xôi chín thì cho ra cái sàng (cái nia) để chuẩn bị ủ mốc. Tùy vào bí quyết gia truyền mà mỗi hộ gia đình sẽ có cách ủ mốc khác nhau. Có nhà sẽ ủ mốc bình thường, có nhà sẽ ủ kín với lá nhãn.
Ủ mốc cũng chính là khâu quan trọng nhất, quyết định sự thành hay bại của mẻ tương. Mốc phải là loại mốc màu vàng hoa cau. Nếu ủ lên mốc đỏ hay mốc đen thì phải bỏ. Thông thường, thời gian ủ mốc sẽ là 6 - 7 ngày. Mỗi ngày, người thợ sẽ lại bóp nhuyễn xôi để hạt xôi nào cũng được phủ mốc.
Đối với đậu tương thì sẽ được rửa sạch nhiều nước cho đến khi nước trong, sau đó mang đi rang cho vừa chín tới, có màu vàng đẹp và thơm. Sau đó, đậu sẽ được xay nhuyễn mịn rồi ngâm trong nước 7 ngày.
Công đoạn cuối cùng chính là ngả tương và ủ tương. Theo đó, xôi mốc sau 7 ngày sẽ được trộn cùng với nước đậu tương xay và một lượng muối vừa đủ rồi cho vào chum sành và bọc miệng chum bằng lá nhãn hoặc vải rồi đậy kín.
Hằng ngày, khi mặt trời chưa lên cao thì người thợ sẽ dùng dụng cụ khuấy đều các chum tương. Thời gian ủ tương sẽ kéo dài 3 tháng. Tương ủ càng lâu sẽ càng lên màu đẹp và có vị thơm ngon hơn.
Thời gian làm tương Bần thường từ tháng 3 đến tháng 8 âm lịch hằng năm vì đây là khoảng thời gian miền Bắc đón nắng nhiều và có độ ẩm cao. Nhiệt độ và thời tiết này là thích hợp nhất để tương Bần đạt được độ ngấu và lên màu đẹp.
Tương Bần là một loại gia vị đặc biệt không thể thiếu trong rất nhiều món ngon từ cầu kì cho đến dân dã. Đây cũng là một món nước chấm đặc biệt thường xuyên xuất hiện trong những mâm cơm thường ngày của những gia đình vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Bạn có thể sử dụng tương Bần để chấm cùng với rau củ luộc hay làm gia vị để kho cá. Hương vị đặc trưng của tương Bần sẽ làm cho món cá kho của bạn thêm phần lạ miệng và mang đậm hương vị dân dã.
Sau đây, Điện máy XANH sẽ gợi ý cho bạn một số món ngon với tương Bần để bạn tham khảo nhé.
Ngoài các món kho cá diếc với khế, nghệ, riềng,... thì cá diếc kho tương Bần là một món ăn dân dã, dễ làm mà bạn nên thử ngay.
Cách làm món này không hề cầu kì, bạn chỉ cần ướp cá diếc với tương Bần, cho thêm chuối xanh cắt khúc rồi đem đi kho nhỏ lửa, nêm thêm gia vị vừa ăn là xong.
Ngoài cá diếc thì tương Bần kho với cá trắm cũng là một món kho ngon mà bạn nên thử.
Món ăn này sẽ có sự kết hợp giữa cá trắm, thịt ba chỉ với tương Bần, tỏi, hành tím, hành lá, ớt, gừng và riềng, tạo nên một món ăn đậm đà hương vị miền Bắc.
Ngoài làm gia vị cho các món kho thì tương Bần đem chưng để làm nước chấm chấm với rau muống luộc, cà pháo ngâm chua hay chấm với thịt bê, thịt luộc đều rất ngon.
Sau đây là công thức chưng tương Bần đơn giản nhất mà bạn có thể tham khảo:
Bạn chuẩn bị 3 củ hành tím, dập giậm rồi băm nhỏ; 2 trái ớt đỏ cũng đập giậm, bỏ hạt rồi băm nhỏ. Bắc một cái chảo lên bếp, cho vào chảo một ít dầu ăn rồi cho hết hành tím cùng ớt băm vào phi cho vàng thơm.
Tiếp đến, bạn cho khoảng 150 - 200ml tương Bần vào chảo, khuấy đều tay cho tương hòa quyện và không bị khét.
Bạn nêm thêm 1 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê bột ngọt và 1 ít tiêu xay, tiếp tục khuấy đều và chưng tương Bần thêm 2 phút thì tắt bếp. Vậy là bạn đã làm xong chén nước chấm tương Bần rồi đó.
CLICK xem ngay nồi đất đang giảm giá CỰC SỐC
Mời bạn tham khảo thêm một số nồi đất nổi bật tại Điện máy XANH để làm món kho với tương Bần nhé!
Mong rằng những thông tin trên bài viết này của Điện máy XANH đã giúp bạn biết thêm về tương Bần là gì nhé. Nếu bạn là người thích ăn những món tương hay muốn thử nấu các món ăn mang hương vị mềm Bắc thì hãy thử ngay các công thức món ngon với tương Bần mà Điện máy XANH đã gợi ý nhé.
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.
Xóa địa chỉ
Mẹo vào bếp
Món chiên
Ăn vặt
Món bánh
Món gỏi - salad
Món canh
Món chay
Món nướng
Thức uống
Món từ gà
Món kho
Món hấp
Món tráng miệng
Món cuốn - trộn
Nước ép
Món cháo
Món xào
Trà sữa
Món kem
Món khô - mắm
Sinh tố
Món nước
Món từ bò
Món lẩu
Món chè
Ngày lễ Tết
