Lễ cúng Ông Công Ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp là một trong những nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt. Tuy nhiên, tùy vào phong tục từng vùng miền mà cách chuẩn bị vật phẩm và mâm cỗ lại có những nét đặc trưng riêng. Chuyên mục Mẹo vào bếp sẽ hướng dẫn bạn cách chuẩn bị mâm cúng Ông Công Ông Táo đầy đủ và trang nghiêm vào ngày lễ Tết nhé.
Mâm cúng Ông Táo, hay còn gọi là mâm cúng Ông Công Ông Táo, là một nghi lễ truyền thống quan trọng của người Việt, diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm. Đây là dịp để các gia đình tiễn đưa ba vị Thần Bếp (Táo Quân) về trời báo cáo mọi việc trong năm với Ngọc Hoàng.
Nghi lễ này thể hiện lòng biết ơn của gia chủ đối với các vị thần đã cai quản bếp núc, giữ gìn sự ấm no, hạnh phúc cho gia đình suốt một năm qua. Mâm cúng thường được chuẩn bị chu đáo với các lễ vật đặc trưng, mang đậm ý nghĩa văn hóa tâm linh sâu sắc, đánh dấu sự kết thúc của năm cũ và chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán.
Để chuẩn bị một mâm cúng Ông Táo chu đáo, bạn cần có những lễ vật cơ bản sau. Mỗi món đều mang một ý nghĩa riêng, góp phần tạo nên sự trọn vẹn cho nghi lễ.
Đây là những món không thể thiếu trên bàn thờ. Bao gồm 3 bộ mũ Ông Công Ông Táo (gồm mũ, áo, hài) bằng vàng mã, tượng trưng cho ba vị Táo Quân. Ngoài ra, cần có tiền vàng, hương, nến, trầu cau, nước trà, nước lọc và rượu trắng để dâng cúng.
Bên cạnh đó, bạn cần chuẩn bị thêm "vật cưỡi" để đưa ông Táo về trời. Ở miền Bắc, mâm cúng Ông Công Ông Táo sẽ có kèm theo 1 chậu nước đựng 3 con cá chép đỏ còn sống, bơi khỏe. Sau khi cúng xong sẽ đem phóng sinh.
Ở miền Trung và miền Nam, người dân không quá chú trọng việc thả cá chép sống mà thường sử dụng các vật phẩm giấy mang tính tượng trưng.
Cụ thể, miền Trung phổ biến với ngựa giấy có đầy đủ yên cương để Táo Quân cưỡi về trời, còn miền Nam thường sử dụng bộ hình giấy "Cò bay ngựa chạy", loại đồ lễ quen thuộc thường được bán kèm khi mua lễ vật Đưa Ông Táo.
Ngoài ra, một dĩa gạo và muối cũng là lễ vật quan trọng, không thể thiếu trong mâm cúng mà gia đình cần chuẩn bị thêm.
Một lễ vật quan trọng khác không thể thiếu trên mâm cúng Ông Táo là hoa tươi và trái cây. Tùy theo điều kiện của mỗi gia đình, bạn có thể chuẩn bị mâm ngũ quả tươm tất với 5 loại trái cây tươi ngon, tượng trưng cho ngũ hành và gửi gắm mong ước về một năm mới an lành, thuận lợi.
Trong trường hợp không chuẩn bị đủ mâm ngũ quả, chỉ cần một dĩa trái cây tươi đơn giản là được; nên ưu tiên chọn trái cây theo mùa, sẵn có tại địa phương để đảm bảo độ tươi ngon, dễ bày biện và phù hợp với phong tục tập quán của từng vùng miền.
Mâm cúng Ông Táo thường được chuẩn bị kèm theo một mâm thức ăn dâng lễ. Phần lễ mặn hoặc chay có thể linh hoạt tùy theo phong tục và điều kiện của mỗi gia đình, nhưng nhìn chung sẽ gồm các món xôi chè như xôi gấc, chè kho, xôi sen… cùng mâm món mặn cơ bản với các món rán, canh, xào, hoặc thay thế bằng mâm chay thanh đạm.
Tùy từng vùng miền, các món ăn có thể được biến tấu cho phù hợp, ngoài ra mâm cúng còn có thể chuẩn bị thêm bánh chưng, bánh tét, củ kiệu, dưa hành để mâm lễ thêm đầy đủ, trang trọng.
Gà luộc hoặc gà quay là món ăn truyền thống, biểu tượng cho sự sung túc, đủ đầy, không thể thiếu trong mâm cúng Ông Táo. Một con gà cúng nguyên con được tạo dáng đẹp mắt sẽ làm tăng thêm sự trang trọng cho bàn thờ.
Xôi là một trong những lễ vật quan trọng nhất trong mâm cúng Ông Công Ông Táo. Với màu sắc bắt mắt và hương vị dẻo thơm, xôi không chỉ đẹp mắt mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.
Bạn có thể chọn xôi gấc nước cốt dừa đỏ tươi, xôi hạt sen lá dứa xanh mát, hoặc xôi đậu phộng bùi bùi. Việc nấu xôi gấc bằng nồi cơm điện cũng rất tiện lợi, giúp bạn tiết kiệm thời gian chuẩn bị cho ngày 23 tháng Chạp.
Giò lụa truyền thống và các món nem rán là những lựa chọn tuyệt vời để làm phong phú thêm mâm cơm cúng Ông Táo. Vị giòn rụm của nem rán hay độ dai ngon của giò lụa đều rất được ưa chuộng.
Bạn có thể thử nem gà rán, nem hải sản sốt mayonnaise hay nem Bùi Bắc Ninh đặc trưng. Những món chiên này sẽ mang đến hương vị đa dạng và hấp dẫn cho mâm cỗ mặn của gia đình.
Một bát canh mọc nóng hổi sẽ làm ấm lòng cả gia đình trong những ngày cuối năm. Canh mọc nấm kim châm, canh mọc nấm hương hay canh mọc thập cẩm đều là những món canh dễ nấu và rất bổ dưỡng.
Canh măng là món ăn quen thuộc, mang đậm hương vị truyền thống của Tết Nguyên Đán. Dù là canh măng tươi nấu xương hay canh măng khô hầm đuôi heo, món canh này luôn được yêu thích bởi vị chua nhẹ và độ giòn của măng.
Để mâm cúng Ông Táo thêm phần hấp dẫn và cân bằng, không thể thiếu các món dưa hành muối xổi. Vị chua dịu, giòn tan của muối dưa hành miền Bắc hay hành ngâm giấm sẽ giúp giải ngán hiệu quả.
Các món xào luôn là lựa chọn linh hoạt và hấp dẫn để bổ sung vào mâm cúng Ông Táo. Từ mực xào hành tây cần tây cà chua đến cá chép giòn xào thập cẩm, mỗi món đều mang một hương vị đặc trưng.
Bạn có thể thử bò xào súp lơ, bò xào ngô bao tử, tim cật xào thập cẩm hoặc su hào xào mực khô. Những món xào này không chỉ dễ làm mà còn cung cấp nhiều dinh dưỡng, làm cho mâm cúng thêm phần đầy đặn và ngon miệng
Gà luộc nguyên con hoặc thịt heo luộc thái lát là những lễ vật không thể thiếu, tượng trưng cho sự no ấm và lòng thành kính của gia chủ. Một đĩa thịt heo luộc được bày biện chỉn chu hay con gà trống cúng được tạo dáng uy nghiêm không chỉ làm đẹp bàn thờ mà còn mang ý nghĩa cầu mong một năm mới sung túc, vạn sự như ý.
Nếu ở miền Bắc, bánh chưng xanh là món không thể thiếu trong mâm cỗ cúng Ông Táo thì tại miền Trung, bánh tét dẻo thơm, được cắt bày gọn gàng, lại thường giữ vai trò chủ đạo.
Tuy vậy, do là vùng đất giao thoa giữa miền Bắc và miền Nam, mâm cỗ cúng Ông Táo của nhiều địa phương miền Trung vẫn có thể xuất hiện cả bánh chưng lẫn bánh tét, tùy theo tập quán từng vùng và từng gia đình.
Bên cạnh đó, một số nơi sẽ có thêm đĩa xôi đậu xanh hay xôi trắng giản dị, mang ngụ ý cầu chúc cho một năm mới mọi việc đều hanh thông, trôi chảy và tròn đầy.
Mang đậm nét văn hóa của vùng đất duyên hải, người miền Trung thường dâng cúng các loại cá đặc sản như cá ngừ hoặc cá thu thay cho tục cúng cá chép sống. Bạn có thể chuẩn bị cá ngừ hấp sả thơm nồng, cá thu áp chảo vàng ươm hay cá ngừ kho nước dừa đậm vị.
Những món cá này không chỉ là sản vật địa phương quý giá mà còn thể hiện sự thành tâm tiễn đưa Táo Quân về trời.
Các món nem rán (thường gọi là ram) và giò chả giúp mâm cơm cúng thêm phần sang trọng và đầy đặn. Vị giòn rụm của chả giò tôm thịt hay độ dai ngọt của khoanh giò lụa, chả bò luôn rất được ưa chuộng.
Những món ăn này mang đến hương vị đa dạng, làm cho mâm cỗ mặn của gia đình thêm phần hấp dẫn và tinh tế.
Một bát canh khổ qua nhồi thịt nóng hổi mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, gửi gắm ước nguyện mọi nỗi "khổ" của năm cũ sẽ nhanh chóng "qua" đi. Ngoài ra, bạn cũng có thể chuẩn bị canh rau củ thập cẩm hoặc canh thịt viên thanh đạm.
Những món canh này không chỉ dễ nấu mà còn cung cấp nhiều dinh dưỡng, tạo cảm giác nhẹ nhàng cho thực đơn ngày cuối năm.
Để mâm cúng Ông Táo thêm phần cân bằng và bắt mắt, không thể thiếu đĩa dưa món chua ngọt hoặc củ cải muối giòn sần sật.
Vị đậm đà của dưa món khi kết hợp cùng các món xào phong phú như lòng gà xào thập cẩm, thịt bò xào súp lơ hay tôm xào rau củ sẽ giúp giải ngán hiệu quả, đồng thời làm cho mâm cúng thêm phần rực rỡ và hài hòa hương vị.
Người miền Nam thường chuẩn bị lễ cúng theo hai hình thức: mâm lễ đồ ngọt hoặc mâm cơm gia đình đủ đầy các món canh - kho - xào - chiên.
Thịt kho hột vịt (thịt kho tàu) với miếng thịt vuông vức hòa quyện cùng quả trứng tròn trịa là linh hồn của mâm cỗ mặn, tượng trưng cho sự viên mãn và lời chúc "trong ấm ngoài êm".
Đi kèm không thể thiếu những lát bánh tét dẻo thơm xanh mướt - biểu tượng của sự no đủ và là nét đặc trưng truyền thống đậm chất Nam Bộ.
Món canh là thành phần bắt buộc để mâm cơm cúng thêm trọn vẹn. Phổ biến nhất là canh khổ qua nhồi thịt với ngụ ý mong cầu mọi nỗi nhọc nhằn của năm cũ sẽ nhanh chóng "qua" đi.
Ngoài ra, nhiều gia đình cũng nấu canh xương hầm hoặc canh thịt băm để bày tỏ lòng thành kính và giúp mâm cỗ thêm phần chỉn chu, bổ dưỡng.
Để mâm cơm cúng thêm phần đa dạng, các gia đình thường chuẩn bị thêm món xào thập cẩm từ rau củ tươi và các món chiên như chả giò hoặc tôm chiên. Sự phóng khoáng trong việc lựa chọn nguyên liệu không chỉ làm mâm lễ thêm bắt mắt mà còn thể hiện tinh thần đổi mới, mang theo hy vọng về một khởi đầu năm mới tràn đầy năng lượng.
Xôi và chè là những lễ vật quan trọng trong kiểu cúng đồ ngọt. Chè trôi nước với những viên bột tròn trịa tượng trưng cho sự "hanh thông, trôi chảy", còn chè đậu trắng mang ý nghĩa may mắn.
Kết hợp cùng đĩa xôi dẻo (như xôi gấc, xôi đậu), nhóm lễ vật này thể hiện khát khao về một cuộc sống suôn sẻ, tròn đầy và vạn sự như ý.
Lễ vật đặc trưng và gần gũi nhất của người miền Nam chính là đĩa thèo lèo (kẹo lạc, kẹo mè đen) cùng các loại bánh kẹo.
Người dân tin rằng dâng cúng thèo lèo sẽ giúp các vị Táo Quân "ngọt giọng", báo cáo những điều tốt đẹp và nhẹ nhàng nhất của gia chủ trước Ngọc Hoàng, giúp gia đình nhận được nhiều phước đức trong năm mới.
Để nghi thức cúng Ông Táo diễn ra trang trọng và đúng phong tục, bạn cần lưu ý một số điểm quan trọng về thời gian, địa điểm và nghi thức cúng.
Thời gian cúng Ông Táo thường diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp, trước 12 giờ trưa. Đây là thời điểm được cho là Ông Táo bắt đầu hành trình về trời. Địa điểm cúng có thể là tại bếp (nơi Ông Táo cai quản) hoặc tại bàn thờ gia tiên trong nhà.
Khi cúng, gia chủ cần ăn mặc chỉnh tề, thực hiện nghi thức cúng với lòng thành kính. Sau khi thắp hương và đọc văn khấn, đợi hương cháy hết thì hóa vàng mã và phóng sinh cá chép. Lưu ý không nên cúng quá muộn hoặc quá sơ sài.
CLICK xem ngay nồi lẩu điện đang giảm giá CỰC SỐC
Mời bạn tham khảo thêm một số nồi lẩu điện nổi bật tại Điện máy XANH để thực hiện món ăn dễ dàng hơn nhé!Quà 300.000₫
Xem thêm:
Hy vọng với những gợi ý chi tiết về các lễ vật cần chuẩn bị, bạn đã có cái nhìn tổng quan và sẵn sàng cho một mâm cúng Ông Táo thật tươm tất, ấm cúng. Hãy để nghi lễ này thêm phần ý nghĩa, mang lại may mắn và bình an cho gia đình bạn trong dịp Tết Nguyên Đán sắp tới!
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.
Xóa địa chỉ
Ngày lễ Tết
Mẹo vào bếp
Món chiên
Ăn vặt
Món bánh
Món gỏi - salad
Món canh
Món chay
Món nướng
Thức uống
Món từ gà
Món kho
Món hấp
Món tráng miệng
Món cuốn - trộn
Nước ép
Món cháo
Món xào
Trà sữa
Món kem
Món khô - mắm
Sinh tố
Món nước
Món từ bò
Món lẩu
Món chè
