Củ sâm đất có vị ngọt thanh, giòn sần sật và tính mát, là nguyên liệu tuyệt vời để giải nhiệt và bồi bổ sức khỏe. Cùng Mẹo vào bếp khám phá về củ sâm đất cũng như cách biến tấu loại củ này thành những món canh thanh mát, bổ dưỡng cho cả gia đình trong ngày hè oi bức nhé!
Củ sâm đất, hay còn gọi là Hoàng Sin Cô hoặc sâm khoai đất, là một loại đặc sản trứ danh tại các vùng núi cao như Lào Cai. Loại cây này thường được trồng ở những vùng đất có khí hậu mát mẻ.
Về ngoại hình, hình ảnh củ sâm đất khá giống với củ khoai lang, nhưng khi bẻ đôi, bạn sẽ thấy phần ruột trong, màu vàng nhạt. Khi ăn, củ có vị giòn ngọt, thanh mát và thoảng nhẹ mùi nhân sâm đặc trưng.

Tuy được gọi là củ sâm đất và có vị nhân sâm, nhưng củ sâm đất và cây nhân sâm hoàn toàn khác nhau về cả họ thực vật, hình dáng và giá trị dinh dưỡng.
Họ thực vật: Củ sâm đất thuộc họ Asteraceae, có họ hàng gần với hoa hướng dương và thược dược. Trong khi đó, nhân sâm thuộc họ Araliaceae.
Hình dáng: Củ sâm đất to, mọc thành chùm, nhìn rất giống củ khoai lang. Nhân sâm có nhiều rễ nhánh, hình dáng có đầu, thân, tay, chân.
Cách dùng: Sâm đất có thể ăn sống như hoa quả, xào hoặc nấu canh. Nhân sâm chủ yếu dùng làm thuốc, hãm trà, ngâm rượu.
Giá trị và giá cả: Nhân sâm cực kỳ quý hiếm, chứa hàm lượng lớn chất Saponin, giá từ vài triệu đến vài chục triệu đồng/kg. Củ sâm đất có giá rất bình dân, chỉ khoảng vài chục nghìn đồng một ký.
Sở dĩ loại củ này được gọi là sâm vì bên trong ruột của nó có mùi thơm nhẹ thoảng vị nhân sâm. Khi ăn sống, vị thanh mát và ngọt nước của nó mang lại cảm giác sảng khoái, bồi bổ cơ thể rất tốt nên người dân thường gọi vui là sâm.

Củ sâm đất hiện có mức giá rất bình dân, dao động từ 20.000đ – 50.000đ/kg tùy theo kích cỡ củ. Bạn có thể tham khảo bảng giá sau:
Sâm đất size nhỏ/vừa: 20.000đ - 30.000đ/kg (7 - 12 củ/kg). Củ nhỏ thích hợp để nấu canh, làm nộm hoặc xay nước ép.
Sâm đất size VIP/To chọn lọc: 35.000đ - 50.000đ/kg (2 - 4 củ/kg). Củ to, đều, nhiều nước, rất ngọt, thích hợp ăn sống hoặc làm quà biếu.
Sâm đất gọt sẵn hút chân không: 40.000đ - 55.000đ/kg. Tiện lợi cho người bận rộn, mua về có thể ăn ngay.
Do sâm đất bảo quản được rất lâu, tới vài tháng ở nhiệt độ thường nên việc vận chuyển và bày bán rất dễ dàng. Bạn có thể tìm mua củ sâm đất trực tiếp tại cửa hàng thực phẩm, chợ truyền thống hoặc trên các sàn thương mại điện tử.

Hình dáng bên ngoài: Chọn củ mập mạp, tròn trịa, cầm chắc và nặng tay. Tránh mua củ có vết côn trùng cắn, bị nứt vỏ hoặc dập úng vì dễ bị thối ruột bên trong.
Độ tươi của củ: Ưu tiên những củ còn dính chút đất khô xung quanh vỏ. Nếu đầu cuống củ còn hơi ẩm hoặc chưa bị khô héo tức là củ mới được thu hoạch chưa lâu.
Tránh củ quá già: Không chọn những củ có lớp vỏ ngoài quá sần sùi, nhiều vết lồi lõm hoặc có xơ nổi rõ ở phần đuôi củ. Những củ này khi ăn sẽ bị dai, bã và ít nước.

Củ sâm đất có chứa rất nhiều nhựa mủ và chất sắt. Nếu gọt vỏ để ngoài không khí, củ sẽ bị oxy hóa và chuyển sang màu xám đen rất nhanh.
Bạn chuẩn bị 1 thau nước có muối và chanh, gọt củ sâm dưới vòi nước để loại bỏ hoàn toàn đất cát, tránh làm bẩn phần ruột khi gọt. Sau khi gọt vỏ sâm đất thì ngâm vào thau nước đã chuẩn bị trong vòng 10 - 15 phút. Axit trong chanh và muối sẽ làm sạch nhựa và giữ màu củ tươi sáng. Nếu ăn sống, bạn nên để tủ lạnh 30 phút trước khi ăn để tăng độ giòn ngọt.

Bảo quản ở nhiệt độ phòng (1 - 3 tháng): Không rửa nước, giữ nguyên lớp đất cát bám quanh củ. Xếp củ sâm vào thùng carton hoặc rổ thưa, để ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời và tránh ẩm ướt. Khi thấy vỏ củ hơi nhăn lại là lúc sâm ăn ngon nhất. Nếu bạn thấy củ nào bị dập hoặc thối đầu thì phải loại bỏ ngay để tránh lây sang củ khác.
Bảo quản trong tủ lạnh (3 - 5 tháng): Không cần rửa củ sâm, dùng giấy báo hoặc khăn giấy khô quấn quanh từng củ. Cho tất cả vào túi nilon buộc kín lại rồi để vào ngăn mát tủ lạnh. Giấy báo sẽ hút ẩm, tránh cho củ bị thối úng.
Bảo quản sâm đất đã gọt vỏ (2 - 3 ngày): Thấm thật khô miếng sâm, cho vào hộp thủy tinh hoặc hộp nhựa có nắp đậy kín rồi cất vào ngăn mát tủ lạnh. Cách này giúp sâm giữ được độ giòn trong vòng 48 - 72 giờ. Lưu ý nếu thấy củ có dấu hiệu nhớt, màu sắc thay đổi, ẩm mốc thì không nên dùng.

Củ sâm đất là thực phẩm giàu nước và ít calo, ấn tượng với lượng chất xơ hòa tan FOS & Inulin dồi dào giúp hỗ trợ tiêu hóa. Bên cạnh đó, loại củ này còn chứa các hoạt chất quý giá như Polyphenol chống oxy hóa, Saponin tăng cường miễn dịch, Pectin giảm cholesterol xấu, cùng khoáng chất Kali, Vitamin C, Canxi và Sắt giúp ổn định huyết áp, hỗ trợ sức khoẻ tim mạch.

Củ sâm đất với vị ngọt thanh, giòn sần sật và mọng nước là nguyên liệu tuyệt vời để chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Dưới đây là thực đơn các món ngon từ sâm đất từ món xào, món canh, món kho cho đến món tráng miệng mà bạn có thể dễ dàng thực hiện tại nhà:
Gỏi gà củ sâm đất là sự kết hợp độc đáo giữa thịt gà xé phay dai ngọt và củ sâm đất bào mỏng giòn sần sật, mọng nước. Món ăn giải nhiệt lý tưởng cho ngày hè này có vị chua ngọt hài hòa, thanh mát, không chỉ kích thích vị giác mà còn cực kỳ bổ dưỡng cho sức khỏe.

Canh sườn heo hầm củ sâm đất là món ăn bổ dưỡng với phần nước dùng ngọt thanh, đậm đà nhờ sự hòa quyện giữa sườn non và vị ngọt tự nhiên của sâm đất. Khi hầm chín, củ sâm đất có độ dẻo mềm nhưng vẫn giữ chút lòng giòn sần sật, mang lại tác dụng thanh nhiệt, mát gan và bồi bổ cơ thể cực tốt cho ngày hè.

Củ sâm đất xào thịt bò là sự kết hợp hài hòa giữa thịt bò mềm mọng, đậm đà và củ sâm đất vị ngọt thanh, giòn sần sật cực kỳ bắt miệng. Món xào này không chỉ mang lại cảm giác lạ miệng, đưa cơm mà còn là bài thuốc dân giã giúp thanh nhiệt, giải độc và bồi bổ sức khỏe rất tốt.

Củ sâm đất hầm thịt bò là món ăn bổ dưỡng với thớ thịt bò được ninh chín mềm, đậm đà hòa quyện cùng vị ngọt thanh, mọng nước đặc trưng của sâm đất. Món hầm này không chỉ mang lại hương vị lạ miệng, ấm lòng mà còn giúp tăng cường sức đề kháng, thanh nhiệt và bồi bổ cơ thể hiệu quả.

Gỏi củ sâm đất tôm thịt là món khai vị thanh mát với sự kết hợp giữa tôm luộc ngọt bùi, thịt ba chỉ béo ngậy và củ sâm đất bào sợi giòn sần sật, mọng nước. Quyện cùng nước mắm chua ngọt đậm đà và rau thơm, món ăn không chỉ kích thích vị giác mà còn giúp giải nhiệt, thanh lọc cơ thể hiệu quả.

Mứt củ sâm đất là món ăn nhẹ độc đáo với những miếng sâm đất dẻo mềm, bề ngoài thấm đượm lớp đường kết tinh trắng mịn nhưng bên trong vẫn giữ được vị ngọt thanh, mọng nước tự nhiên. Món mứt này không chỉ thơm ngon, lạ miệng cho khay bánh kẹo ngày Tết mà còn giữ nguyên được đặc tính thanh nhiệt, tốt cho hệ tiêu hóa của củ sâm đất.

CLICK xem ngay bộ nồi chảo đang giảm giá CỰC SỐC
Mời bạn tham khảo thêm một số bộ nồi chảo nổi bật tại Điện máy XANH để thực hiện món ăn với củ sâm đất dễ dàng hơn nhé!Xem thêm:
Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về giá trị dinh dưỡng cũng như cách chế biến củ sâm đất trong thực đơn hàng ngày. Hãy chế biến ngay những món ngon từ nguyên liệu này cho cả gia đình cùng thưởng thức nhé!
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.