Rút bảo hiểm xã hội 1 lần: Quy định mới nhất 2026, điều kiện và thủ tục

Nhiều người lao động hiện nay lo lắng về quy định mới của Luật BHXH 2024 sẽ cấm rút BHXH 1 lần. Thực tế quy định này như thế nào? Ai được rút, ai không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết, tránh để bạn hiểu lầm mà nghỉ việc gây thiệt thòi quyền lợi.

1 Bảo hiểm xã hội 1 lần là gì?

Bảo hiểm xã hội 1 lần là chế độ cho phép người lao động rút một khoản tiền từ quỹ BHXH dựa trên thời gian đã đóng thay vì tích lũy để hưởng lương hưu, khi thỏa mãn các điều kiện quy định của pháp luật.

BHXH một lần cho phép người lao động rút tiền theo thời gian đã đóng thay vì chờ hưởng lương hưu

2 Điều kiện hưởng BHXH 1 lần mới nhất

Điều kiện hưởng BHXH 1 lần theo Theo Điều 70 Luật BHXH 2024 đã phân chia người lao động thành 2 nhóm đối tượng rất rõ ràng. Bạn cần xác định mình thuộc nhóm nào để biết quyền lợi tương ứng.

Nhóm 1: Người có thời gian đóng BHXH TRƯỚC ngày 01/7/2025

Đây là nhóm chiếm đa số người lao động hiện nay. Theo Điểm đ, khoản 1, Điều 70 Luật BHXH 2024, quyền lợi của nhóm này được giữ nguyên như quy định cũ.

Điều kiện hưởng:

• Đã có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025 (dù chỉ đóng 1 tháng).
• Sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và không tham gia BHXH tự nguyện.
• Thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
• Có đơn đề nghị hưởng BHXH một lần.

Nhóm 2: Người bắt đầu tham gia BHXH TỪ ngày 01/7/2025 trở đi

Nhóm này là những người lần đầu tiên gia nhập hệ thống an sinh xã hội từ thời điểm Luật mới có hiệu lực. Quy định đối với nhóm này khắt khe hơn nhằm mục đích đảm bảo an sinh lâu dài.

Cụ thể, nhóm này KHÔNG ĐƯỢC rút BHXH 1 lần sau 12 tháng nghỉ việc. Họ chỉ được rút trong các trường hợp đặc biệt sau:

• Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
• Ra nước ngoài để định cư.
• Người đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: Ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
• Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Người khuyết tật đặc biệt nặng.

Điều kiện hưởng BHXH 1 lần mới nhất chia 2 nhóm rõ ràng theo thời điểm tham gia trước hay sau 1/7/2025

3 Tại sao Luật mới lại hạn chế rút BHXH 1 lần?

Việc hạn chế rút BHXH 1 lần đối với người tham gia mới không phải để gây khó khăn, mà dựa trên các lý do nhân văn sau (theo tinh thần Nghị quyết 28/NQ-TW):

• Đảm bảo tuổi già: Giảm tình trạng người lao động tiêu hết tiền tích lũy khi còn trẻ, dẫn đến không có lương hưu và BHYT khi về già, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.
• Tính kế thừa và ổn định: Quốc hội chọn phương án "cắt lớp" (phân chia trước và sau 1/7/2025) để đảm bảo quyền lợi cho hơn 18 triệu người đang tham gia, tránh gây xáo trộn tâm lý xã hội.
• Hướng tới an sinh bền vững: Nhà nước mong muốn người lao động ở lại hệ thống để được hưởng các chế độ ốm đau, thai sản trọn đời và lương hưu sau này.

Luật mới hạn chế rút BHXH một lần để bảo đảm lương hưu, tránh rủi ro và hướng an sinh bền vững

4 Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần

Công thức tính BHXH 1 lần vẫn được giữ nguyên dựa trên mức bình quân tiền lương và thời gian đóng:

Trong đó: MBQTL là mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH đã được nhân với hệ số trượt giá tại thời điểm giải quyết hồ sơ.

Cách tính BHXH 1 lần dựa trên mức lương bình quân và thời gian đóng trước, sau năm 2014

5 Thủ tục rút BHXH 1 lần chi tiết

Hồ sơ cần chuẩn bị:

• Sổ bảo hiểm xã hội (bản chính).
• Đơn đề nghị hưởng BHXH 1 lần (Mẫu số 14-HSB).
• Căn cước công dân (gắn chip).
• Đối với người mắc bệnh hiểm nghèo/suy giảm khả năng lao động: Cần thêm trích sao hồ sơ bệnh án hoặc biên bản giám định y khoa.

Cách nộp:

Khuyến khích nộp hồ sơ Online qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc ứng dụng VssID để tiết kiệm thời gian và dễ dàng theo dõi tiến độ.

Thủ tục rút BHXH 1 lần gồm sổ BHXH, đơn mẫu 14-HSB, CCCD và nộp online qua VssID

6 Có nên rút BHXH 1 lần không?

Dù pháp luật vẫn cho phép nhóm lao động cũ được rút, nhưng bạn cần cân nhắc kỹ:

• "Lợi bất cập hại": Số tiền nhận về chỉ bằng khoảng 60-70% tổng số tiền thực tế đã đóng vào quỹ.
• Mất cơ hội có lương hưu: Rút 1 lần là "bán lúa non", khi về già bạn sẽ không có thu nhập thụ động.
• Mất lưới an sinh: Nếu rút xong và đi làm lại sau 01/7/2025, bạn sẽ trở thành "người mới". Lúc này nếu nghỉ việc tiếp, bạn sẽ KHÔNG được rút 1 lần nữa. Việc bảo lưu thời gian cũ giúp bạn giữ tư cách "người tham gia cũ".

7 Giải đáp thắc mắc thường gặp về rút BHXH 1 lần

• Tôi đi làm và đóng BHXH từ tháng 6/2025, tôi có được rút 1 lần không?

Có. Chỉ cần bạn có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025 (dù chỉ 1 tháng), bạn vẫn thuộc nhóm đối tượng được phép rút BHXH 1 lần sau 12 tháng nghỉ việc theo quy định cũ.

• Tôi nghe nói sau 1/7/2025 là cấm rút BHXH 1 lần hoàn toàn?

Thông tin này sai. Luật chỉ hạn chế đối với người bắt đầu tham gia mới từ 1/7/2025. Người đang tham gia hiện nay vẫn được đảm bảo quyền lợi rút nếu muốn.

• Điều kiện về bệnh tật để rút BHXH ngay lập tức có thay đổi gì không?

Có bổ sung chi tiết hơn. Ngoài các bệnh ung thư, bại liệt... Luật mới quy định cụ thể thêm trường hợp: Xơ gan mất bù (trước đây gọi chung là xơ gan cổ chướng), người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và người khuyết tật đặc biệt nặng đều được giải quyết rút ngay mà không cần đợi 12 tháng.

• Nếu tôi đã đóng BHXH trước 1/7/2025, sau đó nghỉ việc và đi làm lại (đóng tiếp) sau ngày 1/7/2025 thì sau này có được rút BHXH 1 lần cho cả 2 giai đoạn không?

Được. Theo quy định, chỉ cần bạn "có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025" thì bạn thuộc nhóm đối tượng được bảo lưu quyền rút 1 lần. Khi đó, nếu bạn nghỉ việc và muốn rút, bạn sẽ được rút toàn bộ số tiền của cả giai đoạn trước và sau ngày 1/7/2025 cộng lại.

• Tôi thuộc nhóm đóng trước 1/7/2025, nếu bây giờ tôi làm thủ tục rút hết 1 lần thì sau này đi làm lại có được rút nữa không?

Không (Rất cần lưu ý). Nếu bạn quyết định rút BHXH 1 lần, toàn bộ thời gian đóng trước đây của bạn sẽ bị xóa bỏ (về con số 0). Nếu sau ngày 01/7/2025 bạn đi làm lại và đóng BHXH từ đầu, bạn sẽ bị tính là "người tham gia mới". Lúc này, bạn sẽ chịu sự điều chỉnh của luật mới là không được rút BHXH 1 lần sau khi nghỉ việc nữa (trừ trường hợp ra nước ngoài hoặc bệnh hiểm nghèo).

• Nên rút BHXH 1 lần ngay khi đủ điều kiện (sau 12 tháng nghỉ) hay đợi thêm vài năm nữa mới rút thì có lợi hơn về tiền?

Về cơ bản, công thức tính số tháng hưởng (1.5 hoặc 2 tháng lương) là cố định. Tuy nhiên, nếu bạn đợi thêm vài năm mới rút, số tiền thực nhận có thể cao hơn đôi chút do hệ số trượt giá (mức điều chỉnh tiền lương) thường tăng lên hàng năm để bù đắp lạm phát. Tuy nhiên, bạn cần cân nhắc giữa việc nhận tiền ngay để giải quyết khó khăn hoặc đầu tư sinh lời so với việc để tiền nằm đó chờ hệ số tăng.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn an tâm hơn về quyền lợi của mình. Đừng vì những tin đồn thất thiệt mà vội vàng nghỉ việc, ảnh hưởng đến thu nhập và công việc hiện tại nhé!