Mẹt gà là hình thức thưởng thức ẩm thực truyền thống, nơi toàn bộ các phần thịt của một con gà được biến tấu thành nhiều món ăn khác nhau và bày biện chung trên một chiếc mẹt tre lót lá chuối xanh mướt. Từ một con gà ta, người nội trợ có thể khéo léo chế biến thành gà hấp lá chanh, gà chiên nước mắm, gỏi gà xé phay, xôi dẻo thơm hay lòng mề xào mướp hương. Sự kết hợp hài hòa giữa món hấp, món chiên và món gỏi giúp bữa ăn gia đình thêm phần thịnh soạn, chống ngấy hiệu quả mà vẫn tiết kiệm thời gian chuẩn bị.
| Tiêu chí | Thông tin chi tiết |
|---|---|
| Mẹt gà là gì | Mâm cỗ kết hợp nhiều món ăn chế biến từ một con gà, bày trên mẹt tre lót lá chuối |
| Tên gọi khác | Gà lên mâm, gà lên mẹt |
| Phân loại / Nguồn gốc | Ẩm thực truyền thống Việt Nam, phổ biến ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam |
| Hương vị & Kết cấu | Đa dạng từ ngọt mềm, dai giòn sần sật đến chua thanh, béo bùi |
| Giá trị dinh dưỡng nổi bật | Giàu protein, vitamin nhóm B, phốt pho, canxi và tryptophan |
| Món ngon tiêu biểu | Gà hấp lá chanh, gà chiên mắm, gỏi xé phay, nem gà, lòng xào mướp, xôi mỡ gà |
| Cách bảo quản tốt nhất | Bọc kín từng món trong hộp riêng, giữ ngăn mát tủ lạnh và dùng trong 24 giờ |
Hình thức gà lên mâm mang đậm nét dân dã của làng quê Việt Nam nhờ chiếc mẹt tre đan thủ công và lớp lá chuối tươi tôn lên sắc vàng óng của da gà cùng màu trắng ngần của xôi nếp. Cách bày trí chung trên một mẹt thức ăn không chỉ kích thích thị giác mà còn mang ý nghĩa sum vầy, giúp các thành viên dễ dàng chia sẻ món ngon và gắn kết tình cảm trong những dịp lễ Tết hay cuối tuần.
Chỉ với một con gà ta nặng khoảng 1,5 kg đến 1,8 kg, bạn có thể phân chia hợp lý các phần thịt để tạo nên một mẹt ăn đầy đặn cho 4 đến 6 người thưởng thức:
Thịt gà được xem là nguồn thực phẩm lành mạnh, dễ tiêu hóa và phù hợp với nhiều lứa tuổi khi chế biến đúng cách. Việc kết hợp đa dạng các món trên cùng một mẹt ăn giúp cơ thể hấp thu nhiều dưỡng chất thiết yếu:
Chất lượng thịt gà quyết định phần lớn độ ngọt và độ dai giòn của toàn bộ mẹt thức ăn. Bạn nên quan sát kỹ các đặc điểm bên ngoài để chọn được nguyên liệu đạt chuẩn.
Thời gian sơ chế nguyên liệu thường mất khoảng 20 đến 30 phút, sau đó bạn dành thêm 45 đến 60 phút để hoàn thiện các món ăn nóng hổi bày lên mẹt.
Gà hấp lá chanh giữ trọn vị ngọt thanh tự nhiên của thịt gà ta nhờ được ướp nhẹ cùng muối hạt, gừng đập dập rồi hấp cách thủy với lá chanh thái sợi. Khi hấp, bạn nên dựng phần đùi gà hướng xuống đáy xửng để hơi nước nóng làm chín đều phần thịt dày mà không gây nứt da ức.
Xem chi tiết cách nấu gà hấp lá chanh thơm ngọt, đậm vịPhần cánh và má đùi được chặt miếng vừa ăn, chiên vàng giòn lớp da bên ngoài rồi đảo nhanh trên lửa lớn cùng nước mắm ngon, đường, tỏi băm và chút ớt. Lớp sốt keo sánh màu nâu cánh gián bám đều quanh từng miếng thịt tạo nên vị mặn ngọt hài hòa, thơm lừng mùi tỏi phi. Xem chi tiết cách làm gà chiên nước mắm tại Vào Bếp.
Thịt ức gà luộc chín tới được xé sợi vừa ăn, trộn đều cùng bắp cải thái mỏng, hành tây ngâm đá giòn, rau răm và nước trộn chanh tỏi ớt chua ngọt. Món gỏi giòn sần sật, thanh mát giúp cân bằng vị giác và chống ngấy hiệu quả cho các món chiên và đồ nếp trên mẹt.
Xem cách làm gỏi gà xé phay chua ngọt thanh mátTận dụng phần thịt ức băm nhỏ trộn cùng mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, cà rốt bào sợi và trứng gà giúp nhân nem mềm ngọt mà không bị khô xác. Cuốn nhân trong lớp bánh đa nem mỏng rồi chiên vàng ruộm sẽ cho ra món nem giòn tan bên ngoài, thơm ngậy bên trong. Xem chi tiết cách làm nem gà chiên giòn tại Vào Bếp.
Bộ lòng mề làm sạch kỹ, thái miếng vừa ăn rồi đảo săn trên lửa lớn trước khi trút ra đĩa, sau đó xào mướp hương chín tới và trộn chung lại. Cách xào tách riêng này giúp mướp giữ màu xanh tươi, không ra nước, còn lòng gà xào vẫn giữ trọn độ giòn sần sật.
Xem cách làm mề gà xào mướp giòn ngọt đưa cơmGạo nếp ngâm kỹ qua đêm, trộn chút muối và nước mỡ gà thắng vàng rồi đồ chín bằng hơi nước, tạo một lỗ thông hơi ở giữa chõ và hạn chế đảo xới để hạt xôi không bị nát. Khi xôi chín mềm căng bóng, rưới thêm mỡ hành xanh mướt lên trên là có ngay đĩa xôi gà mỡ hành dẻo thơm, béo bùi. Xem chi tiết cách đồ xôi mỡ gà tại Vào Bếp.
Khâu làm sạch đóng vai trò then chốt giúp các món ăn trên mẹt thơm ngon và không bị ám mùi tanh. Bạn hãy thực hiện quy trình khử mùi hôi gà theo 5 bước sau:
Bảo quản đúng cách giúp giữ trọn hương vị món ăn và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho cả gia đình:
Việc chuẩn bị cùng lúc nhiều món ăn sẽ nhẹ nhàng và tiết kiệm công sức hơn khi có sự hỗ trợ của các thiết bị gia dụng phù hợp:
Một con gà khoảng bao nhiêu kg thì làm vừa vặn một mẹt gà 5-7 món?
Một con gà ta thả vườn có trọng lượng từ 1,5 kg đến 1,8 kg là kích thước lý tưởng nhất. Trọng lượng này đủ để bạn phân chia hợp lý phần đùi, cánh, ức và bộ lòng mề thành 5 đến 7 món ăn đầy đặn cho 4 đến 6 người thưởng thức, đồng thời tự làm tại nhà cũng tiết kiệm hơn so với việc đặt mua bên ngoài.
Thịt gà kỵ với những loại thực phẩm nào khi chế biến?
Theo kinh nghiệm dân gian, bạn nên tránh kết hợp thịt gà cùng cá chép, tỏi tây hoặc rau kinh giới trong cùng một bữa ăn. Sự kết hợp này dễ gây ra tình trạng đầy bụng, khó tiêu ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ có ăn được mẹt gà không?
Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ hoàn toàn có thể thưởng thức món ăn này vì thịt gà cung cấp nguồn đạm lành tính và nhiều khoáng chất tốt. Tuy nhiên, người nấu cần đảm bảo thịt gà được nấu chín kỹ hoàn toàn và giảm bớt các gia vị cay nồng như ớt, tiêu ở phần ăn dành cho mẹ bầu và bé.
Mẹt gà làm sẵn hoặc thừa sau bữa ăn để qua đêm được không?
Bạn có thể để qua đêm nếu tách riêng từng món vào hộp kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh ngay sau bữa ăn. Trước khi thưởng thức lại trong vòng 24 giờ, bạn cần hâm nóng kỹ các món hấp, chiên, xào và xôi, riêng món gỏi trộn rau củ không nên để qua đêm vì dễ ra nước và mất độ giòn.
Làm thế nào để da gà hấp giữ được màu vàng óng ả bắt mắt?
Trước khi cho gà vào xửng hấp, bạn có thể pha một ít bột nghệ hoặc nước cốt nghệ tươi cùng chút mỡ gà thắng rồi thoa nhẹ một lớp mỏng lên bề mặt da. Cách này giúp da gà sau khi chín có màu vàng ươm tự nhiên, căng bóng và hấp dẫn hơn khi bày lên mẹt.
CLICK xem ngay nồi chiên không dầu đang giảm giá CỰC SỐC
Mời bạn tham khảo thêm một số nồi chiên không dầu nổi bật tại Điện máy XANH để làm mẹt gà dễ dàng hơn nhé!Quà 100.000₫
Xem thêm:
Với sự kết hợp hài hòa từ hương vị truyền thống đến giá trị dinh dưỡng dồi dào, mẹt gà luôn là lựa chọn tuyệt vời để gắn kết tình cảm gia đình trong mỗi dịp sum họp. Chỉ cần nắm vững bí quyết chọn gà tươi, sơ chế sạch mùi và sắp xếp thời gian nấu nướng hợp lý, bạn hoàn toàn có thể tự tay chuẩn bị một mâm cỗ thịnh soạn ngay tại căn bếp nhà mình.
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.