Tết Thanh minh 2026 là ngày nào? Nguồn gốc, ý nghĩa và những điều kiêng kỵ cần tránh

Tết Thanh minh 2026 ngày mấy là câu hỏi được nhiều người quan tâm để sắp xếp công việc về quê tảo mộ, sum họp gia đình. Cùng tìm hiểu chính xác ngày giờ, nguồn gốc, ý nghĩa và những việc cần chuẩn bị để có một ngày lễ trọn vẹn, ấm cúng nhé!

1Tết Thanh minh là gì?

Nhiều người thường lầm tưởng Thanh minh là một ngày lễ tết tính theo lịch Âm (như Tết Nguyên đán hay Rằm tháng Giêng) và là ngày tảo mộ cuối năm. Tuy nhiên, Thanh minh là một khái niệm trong 24 tiết khí của các nước phương Đông (bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản...).

• Về mặt ngữ nghĩa: "Thanh" nghĩa là khí trong, "Minh" nghĩa là sáng sủa. Tiết Thanh minh hàm ý chỉ khoảng thời gian khí trời mát mẻ, quang đãng, cây cỏ đâm chồi nảy lộc.
• Về mặt thời gian: Tiết Thanh minh thường bắt đầu sau ngày Lập Xuân khoảng 45 ngày và sau ngày Đông Chí khoảng 105 ngày.

Đây là dịp để con cháu hướng về tổ tiên, cội nguồn thông qua tục lệ Tảo mộ (sửa sang phần mộ) và Đạp thanh (đi chơi xuân).

Tết Thanh minh là dịp để con cháu đi tảo mộ dịp đầu năm mới

2Tết Thanh minh 2026 vào ngày nào dương lịch?

Khác với Tết Nguyên Đán hay Tết Đoan Ngọ tính theo lịch Âm, ngày vào tiết Thanh minh được tính theo Dương lịch. Hằng năm, ngày này thường rơi vào ngày 4 hoặc ngày 5 tháng 4 Dương lịch.

Năm 2026, Tết Thanh minh sẽ rơi vào thời gian sau:

• Dương lịch: Chủ Nhật, ngày 05/04/2026.
• Âm lịch: Ngày 18 tháng 2 năm Bính Ngọ.
• Thời gian kéo dài: Tiết Thanh minh năm 2026 bắt đầu từ ngày 05/04 và kết thúc vào khoảng ngày 20/04/2026 (khi tiết Cốc vũ bắt đầu).

Năm 2026, ngày chính lễ Thanh minh rơi vào Chủ Nhật. Đây là điều kiện thời gian vô cùng thuận lợi để các gia đình, người đi làm xa có thể sắp xếp về quê tảo mộ, quây quần bên mâm cơm gia đình mà không ảnh hưởng đến lịch trình công việc.

3Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Thanh minh

Tết Thanh minh có nguồn gốc từ Trung Quốc cổ đại, gắn liền với điển tích về vua Tấn Văn Công và hiền sĩ Giới Tử Thôi. Tuy nhiên, khi du nhập vào Việt Nam, ngày lễ này đã được Việt hóa, trở thành một nét đẹp văn hóa gắn liền với đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc ta, tách biệt ít nhiều với điển tích cũ.

Người xưa có câu: "Thanh minh trong tiết tháng Ba - Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh" (Truyện Kiều - Nguyễn Du).

• Đạo hiếu: Đây là dịp quan trọng nhất trong năm (sau Tết Nguyên đán) để con cháu tu sửa, dọn dẹp cỏ dại, bồi đắp đất cho phần mộ của ông bà tổ tiên thêm sạch sẽ, khang trang.
• Gắn kết gia đình: Là cơ hội để mọi người trong dòng họ gặp gỡ, ăn bữa cơm thân mật, gắn kết tình cảm ruột thịt.

Tết Thanh minh là dịp để con cháu đến thắp hương tưởng nhớ tổ tiên

4Những việc cần làm trong ngày Tết Thanh minh

Để ngày Tết Thanh minh diễn ra suôn sẻ và trang trọng, bạn nên chuẩn bị kỹ lưỡng các công việc sau:

Tảo mộ (Viếng mộ)

Đây là hoạt động chính. Khi ra mộ, con cháu sẽ tiến hành:

• Dọn sạch cỏ dại xung quanh mộ.
• Sơn sửa lại các dòng chữ bị mờ trên bia mộ.
• Kiểm tra xem mộ có bị mối mọt hay sụt lún không để kịp thời tu bổ.
• Thắp hương, đặt hoa quả và mời người đã khuất về ăn Tết cùng gia đình.

Tảo mộ là một hoạt động ý nghĩa trong Tết Thanh minh

Chuẩn bị mâm cúng Thanh minh

Tùy vào phong tục từng vùng miền và điều kiện gia đình mà mâm cúng có thể là cỗ mặn hoặc cỗ chay.

• Tại mộ: Thường gồm hương, đèn, chè, rượu, nước, trầu cau và tiền vàng. Có thể mang theo bộ tam sên (thịt luộc, tôm, trứng) hoặc gà luộc nguyên con.
• Tại nhà: Làm mâm cơm dâng lên bàn thờ gia tiên. Các món ăn thường gặp là: Xôi gấc, gà luộc, canh măng, miến xào...

Việc chuẩn bị mâm cúng ngày nay đã đơn giản hơn rất nhiều nhờ các thiết bị nhà bếp hiện đại. Bạn có thể dùng nồi chiên không dầu để quay gà vàng óng đẹp mắt mà không ngấy mỡ, hay sử dụng nồi cơm điện tử có chế độ nấu xôi, nấu chè tự động để tiết kiệm thời gian canh lửa, dành thời gian đó trò chuyện cùng người thân.

5Những điều kiêng kỵ khi đi tảo mộ cần nhớ

Theo quan niệm dân gian, "có thờ có thiêng, có kiêng có lành". Khi đi tảo mộ Tết Thanh minh 2026, bạn cần lưu ý:

• Không giẫm đạp lên mộ người khác: Khi di chuyển tại nghĩa trang, cần đi lại nhẹ nhàng, tránh bước qua hoặc làm xê dịch đồ cúng của các ngôi mộ xung quanh.
• Hạn chế với người sức khỏe yếu: Phụ nữ mang thai, người đang ốm đau, phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt nên hạn chế đi tảo mộ vì nghĩa trang thường có nhiều âm khí và vi khuẩn, không tốt cho sức khỏe.
• Không chụp ảnh thiếu nghiêm túc: Việc cười đùa to tiếng, tạo dáng chụp ảnh phản cảm tại nơi an nghỉ của người đã khuất là điều tối kỵ.
• Dọn dẹp sạch sẽ sau khi cúng: Không xả rác, túi nilon bừa bãi tại khu vực nghĩa trang để giữ gìn vệ sinh chung và sự tôn nghiêm.

6Câu hỏi thường gặp về Tết Thanh minh

Tết Thanh minh có phải là Tết Hàn thực không?

Không. Tết Hàn thực diễn ra vào ngày 03/03 Âm lịch hằng năm (ăn bánh trôi, bánh chay). Còn Tết Thanh minh tính theo Dương lịch (thường là 04/04 hoặc 05/04). Tuy nhiên, do thời gian của hai ngày này thường sát nhau nên nhiều người hay nhầm lẫn hoặc gộp làm một.

Nên cắm hoa gì khi đi tảo mộ?

Nên chọn các loại hoa có hương thơm dịu nhẹ, màu sắc trang nhã như: Hoa cúc trắng, hoa cúc vàng, hoa lay ơn, hoa loa kèn... Tránh dùng các loại hoa có gai nhọn hoặc màu sắc quá lòe loẹt.

Tết Thanh minh 2026 vào Chủ Nhật, ngày 05/04 Dương lịch là dịp tuyệt vời để bạn và gia đình thể hiện lòng thành kính với tổ tiên. Hy vọng những thông tin trên từ Điện máy XANH sẽ giúp bạn có sự chuẩn bị chu đáo nhất.