Việc suy giảm trí nhớ do tuổi tác là hiện tượng bình thường và không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu các vấn đề về nhận thức hoặc trí nhớ bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt hàng ngày, người bệnh cần được thăm khám và đánh giá bởi chuyên gia y tế.
The Alzheimer’s Association liệt kê một số dấu hiệu cảnh bảo sớm bệnh sa sút trí tuệ cần được chú ý:
Nếu các vấn đề về nhận thức hoặc trí nhớ ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt hàng ngày, người bệnh nên đánh giá sa sút trí tuệ
Nhìn chung, các bài kiểm tra nhận thức thường đo lường các yếu tố sau:
MMSE là bài test sàng lọc phổ biến nhất để đánh giá suy giảm nhận thức, gồm có 11 câu hỏi hoặc nhiệm vụ thuộc 7 lĩnh vực nhận thức. Bài test kéo dài khoảng 5 phút và cho tổng điểm tối đa là 30. Dựa vào kết quả, bác sĩ có thể phân loại mức độ sa sút trí tuệ như sau:
Thang điểm Mini-Mental State Examination (MMSE) giúp phân loại mức độ sa sút trí tuệ
AMTS là bài kiểm tra ngắn gồm 10 câu hỏi, thường được sử dụng để đánh giá nguy cơ sa sút trí tuệ ở người cao tuổi. Người thực hiện sẽ được hỏi các câu về ngày sinh, địa chỉ hoặc Chủ tịch nước hiện tại là ai.
Kết quả được tính theo số câu trả lời đúng, với điểm tối đa là 10. Nếu đạt 6 điểm trở xuống, người bệnh có thể đang bị suy giảm nhận thức hoặc mê sảng.
Mini-Cog là bài test sàng lọc đơn giản, kéo dài khoảng 3 phút và gồm hai phần:
Tổng điểm tối đa của bài kiểm tra Mini-Cog là 5. Người đạt trên 3 điểm có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ thấp hơn, nhưng không loại trừ hoàn toàn khả năng bị suy giảm nhận thức.
Mini-Cog là bài kiểm tra nhận thức sàng lọc đơn giản, chỉ kéo dài khoảng 3 phút
GPCOG là công cụ sàng lọc khá chính xác và được các bác sĩ sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán sa sút trí tuệ. Bài test bao gồm:
Trong quá trình chẩn đoán sa sút trí tuệ, bác sĩ sẽ hỏi người bệnh và phỏng vấn người thân
MoCA là bài test được thiết kế để phát hiện suy giảm nhận thức nhẹ và bệnh Alzheimer. Bài test gồm 30 câu hỏi, thực hiện trong khoảng 10 - 12 phút. Kết quả được đánh giá như sau:
MoCA cũng được sử dụng để đánh giá suy giảm nhận thức trong các bệnh lý khác như Parkinson, Huntington, đột quỵ, xơ cứng teo cơ một bên (ALS), di căn não, xơ cứng rải rác, trầm cảm và tâm thần phân liệt.
MoCA là bài test được thiết kế để phát hiện suy giảm nhận thức nhẹ và bệnh Alzheimer
ADAS-Cog là công cụ chuyên sâu để đánh giá mức độ rối loạn nhận thức ở người mắc bệnh Alzheimer. Bài test gồm 11 phần, kéo dài khoảng 30 phút và tập trung chủ yếu vào các kỹ năng về ngôn ngữ và trí nhớ. Do tính chất phức tạp, bài test này thường được thực hiện bởi bác sĩ hoặc nhà tâm lý học tại phòng khám.
ADAS-Cog là công cụ chuyên sâu để đánh giá mức độ rối loạn nhận thức
Bài kiểm tra đánh giá nhận thức Addenbrookes (ACE) và phiên bản chỉnh sửa ACE-R được phát triển để sàng lọc sa sút trí tuệ, tập trung nhiều hơn vào khả năng điều hành thay vì khả năng ngôn ngữ như MMSE.
Phiên bản phổ biến hiện nay là ACE - III được cải tiến từ ACE và ACE-R, bao gồm 5 lĩnh vực nhận thức chính với tổng điểm 100.
Bài test nhận thức Addenbrookes có độ tin cậy cao trong chẩn đoán sa sút trí tuệ
CAMCOG là một phần của bộ công cụ đánh giá rộng hơn gọi là Cambridge Examination for Mental Disorders of the Elderly (CAMDEX) được phát triển để chẩn đoán và theo dõi các rối loạn nhận thức liên quan đến tuổi già.
Bài kiểm tra CAMCOG đánh giá nhiều chức năng nhận thức bao gồm định hướng, ngôn ngữ, trí nhớ, tập trung, thực hành, tính toán, tư duy trừu tượng và tri giác. Bài test kéo dài khoảng 25 - 40 phút.
Thang điểm tối đa của CAMCOG là 107 điểm. Kết quả có thể được phân loại như sau:
Bài kiểm tra CAMCOG giúp đánh giá nhiều chức năng nhận thức
Việc phát hiện sớm sa sút trí tuệ giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh:
Việc phát hiện sớm sa sút trí tuệ giúp can thiệp kịp thời và làm chậm diễn tiến bệnh
Không có xét nghiệm đơn lẻ nào có thể xác định chính xác sa sút trí tuệ. Do đó, các bác sĩ thường kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để đưa ra chẩn đoán chính xác, bao gồm:[nguon title="What to know about cognitive tests for dementia" link="https://www.medicalnewstoday.com/articles/cognitive-test-for-dementia#assessment-tests" date="09/03/2025"][/nguon]
Bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc thu thập thông tin chi tiết về tiền sử bệnh lý của người bệnh bao gồm tiền sử tâm thần và các thay đổi về hành vi, nhận thức. Bác sĩ cũng sẽ hỏi về tiền sử gia đình, đặc biệt là các trường hợp mắc bệnh Alzheimer hoặc sa sút trí tuệ.
Một số câu hỏi thường gặp bao gồm:
Ngoài ra, bác sĩ có thể yêu cầu người thân cung cấp thêm thông tin về những thay đổi trong hành vi và nhận thức của người bệnh để có đánh giá toàn diện hơn.
Để chẩn đoán sa sút trí tuệ, bác sĩ sẽ đặt một số câu hỏi cho cả người bệnh và người thân
Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm máu để loại trừ các nguyên nhân khác gây ra triệu chứng tương tự, chẳng hạn như mất cân bằng nội tiết tố hoặc thiếu hụt vitamin. Các xét nghiệm thường được yêu cầu là:
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu, dịch não tủy hoặc sàng lọc độc chất (phát hiện các chất gây nghiện và rượu) nếu nghi ngờ có nhiễm trùng hoặc tác động từ chất kích thích. Đặc biệt, xét nghiệm máu PrecivityAD có thể phát hiện các dấu hiệu liên quan đến bệnh Alzheimer, bao gồm beta-amyloid và apolipoprotein E (APOE).
Bác sĩ chuyên khoa thần kinh có thể thực hiện các bài kiểm tra nhằm đánh giá chức năng của hệ thần kinh trung ương. Các nội dung đánh giá bao gồm:
Bác sĩ có thể chỉ định chụp ảnh não bộ để quan sát những thay đổi trong cấu trúc và hoạt động của não, đồng thời loại trừ các nguyên nhân khác như u não, đột quỵ hoặc tràn dịch não. Các phương pháp chụp ảnh thường được sử dụng bao gồm:
Bác sĩ có thể yêu cầu chụp ảnh não bộ để hỗ trợ chẩn đoán sa sút trí tuệ
Khi gặp các biểu hiện dưới đây, bạn nên đi thăm khám bác sĩ để xác định chính xác tình trạng:
Bạn nên đi khám bác sĩ khi các vấn đề về nhận thức và trí nhớ ảnh hưởng đến các hoạt động thường ngày
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ sa sút trí tuệ, người bệnh nên đến các cơ sở y tế gần nhất hoặc các bệnh viện uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời. Dưới đây là một số địa chỉ khám chữa sa sút trí tuệ đáng tin cậy:
Bài test đánh giá sa sút trí tuệ không chỉ giúp xác định mức độ suy giảm nhận thức mà còn là cơ sở để theo dõi và điều chỉnh phương pháp điều trị. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn bài test phù hợp và theo dõi tình trạng sức khỏe tốt nhất.
Không hài lòng
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.
Xóa địa chỉ
