Nghi lễ rước ông bà ngày Tết là dịp con cháu bày tỏ lòng hiếu thảo, mời gia tiên về sum họp và báo cáo việc trong năm. Đây là nghi lễ gia tiên, không phải nghi lễ riêng của đạo Phật. Cốt lõi vẫn là tâm thành của gia chủ; các thông tin tâm linh ở đây là sự kế thừa phong tục truyền thống.
| Thông tin | Nội dung |
|---|---|
| Tên nghi lễ | Lễ rước ông bà ngày 30 tháng Chạp |
| Thời điểm cúng | Trưa hoặc chiều 30 Tết, 29 nếu tháng thiếu |
| Mâm lễ | Cỗ mặn, có thể cúng chay tuỳ điều kiện |
| Vị trí đặt lễ | Bàn thờ gia tiên; mâm cỗ đặt ở bàn con |
| Đối tượng cúng | Gia tiên, tiền tổ nội ngoại |
| Lưu ý | Thắp hương nến có người trông coi, trọng lòng thành |
Rước ông bà là cách con cháu tưởng nhớ cội nguồn. Cả nhà mời tiên tổ về đón Tết, kể chuyện một năm đã qua và xin phù hộ cho năm mới bình an.
Gia đình thường cúng vào trưa hoặc chiều 30 Tết, gắn với bữa cơm tất niên cuối năm. Nếu tháng Chạp thiếu thì cúng ngày 29. Không có một giờ duy nhất đúng, bạn cứ chọn giờ thuận tiện cho cả nhà.
Mâm cúng rước ông bà không cần quá cầu kỳ. Quan trọng là sạch sẽ, tươm tất và chuẩn bị bằng cả tấm lòng.
Mâm cỗ đặt ở bàn con, không đặt chen lên bàn thờ chính.
Nhà ít người hoặc bận rộn không cần sắm đủ mâm lớn. Mâm chay gọn gồm xôi, chè, hoa quả, bánh kẹo và trà vẫn đủ trang nghiêm. Mâm mặn gọn có thể chỉ một đĩa gà luộc, một bát canh, đĩa giò chả và bát cơm. Tuỳ điều kiện, trọng lòng thành.
Bài khấn dưới đây dùng cho văn khấn gia tiên ngày 30 Tết. Bạn điền ngày tháng năm, họ tên và địa chỉ của gia đình.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn Thần, ngài Bản Cảnh Thành Hoàng, ngài Bản Xứ Thổ Địa, ngài Bản Gia Táo Quân cùng các vị Thần Linh cai quản trong xứ này. Con kính lạy tổ tiên, các cụ nội ngoại họ ………
Hôm nay là ngày ……… tháng Chạp năm ………, tín chủ con là ………, ngụ tại ……… Nhân dịp cuối năm, gia đình con sắm sanh lễ vật, hương hoa, trà quả, thành tâm kính mời các cụ tiền tổ nội ngoại, hương hồn gia tiên về nhà ăn Tết cùng con cháu. Cúi xin các cụ chứng giám tấm lòng thành, phù hộ cho cả nhà bình an, mạnh khoẻ, làm ăn thuận lợi, con cháu hiếu thuận. Chúng con xin thành tâm kính lạy, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Ngày cúng để trống: điền 30 nếu tháng đủ, 29 nếu tháng Chạp thiếu. Người không theo đạo Phật có thể bỏ câu niệm Phật và vào thẳng lời mời gia tiên.
Một số gia đình ra mộ trước ngày 30. Hãy dọn dẹp mộ, thắp hương rồi khấn.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chư vị Thần Linh cai quản khu vực này. Con kính lạy hương hồn các cụ ………
Tín chủ con là ………, ngụ tại ……… Nhân dịp cuối năm, con xin kính trình chư vị Thần Linh nơi đây cho phép con dọn dẹp phần mộ, dâng hương hoa lễ vật, kính mời các cụ về nhà đón Tết cùng con cháu. Xin các cụ chứng giám lòng thành, phù hộ cho gia đình bình an.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lễ tạ mộ kết thúc bằng 9 lạy. Cách khấn có thể khác đôi chút tuỳ phong tục từng nhà.
Nhiều nhà có phong tục thắp hương nến từ chiều 30 trong dịp Tết, tuỳ từng gia đình. Chỉ thắp khi có người trông coi và đặt xa rèm, giấy, vật dễ cháy. Hãy tắt nến, hương trước khi đi ngủ hoặc rời nhà. Khi hương tàn thì hạ lễ, cả nhà cùng dùng bữa tất niên.
Người không theo đạo Phật có phải niệm Nam mô A Di Đà Phật khi khấn không?
Không bắt buộc. Đây chỉ là cách mở đầu quen dùng trong nhiều bài khấn. Bạn có thể bỏ câu này và vào thẳng lời mời gia tiên, xưng danh rõ ràng, nói chậm và thành tâm. Điều quan trọng là lòng kính trọng với tổ tiên chứ không phải số lần niệm.
Rước ông bà về ăn Tết có phải là cúng cửu huyền thất tổ không?
Không hoàn toàn. Rước ông bà là mời gia tiên nội ngoại về nhà đón Tết. Cửu huyền thất tổ là cách gọi các thế hệ tổ tiên xa gần của dòng họ. Cách thực hành khác nhau giữa các gia đình, nhiều nhà khấn mời chung trong bài, nhà khác cúng riêng vào dịp khác.
Văn khấn rước ông bà có cần học thuộc lòng không?
Không cần. Bạn có thể in bài khấn cỡ chữ lớn, đặt sẵn trên bàn con rồi đọc chậm, rõ ràng. Nếu hồi hộp, hãy đọc thử một lần trước giờ cúng. Điều gia tiên chứng giám là tấm lòng thành, không phải việc thuộc từng chữ.
Sau khi rước ông bà về thì thắp hương mấy ngày Tết?
Nhiều gia đình thắp hương từ chiều 30 đến khi làm lễ đưa ông bà vào mùng 3 hoặc mùng 4. Bạn có thể thắp vào sáng, tối mỗi ngày khi có người ở nhà. Nhớ tắt hương nến khi đi ngủ hoặc ra ngoài để bảo đảm an toàn.
Cúng ngày 30 Tết có cần cúng thêm ông Táo không?
Không. Ông Công, Ông Táo cúng ngày 23 tháng Chạp. Ngày 30 bạn chỉ cần mời thêm Thổ Địa, Thổ Công trong bài khấn nếu muốn. Nhà vừa chuyển đến nên khấn mời các vị này trước, rồi mới mời gia tiên.
Xem thêm:
Lễ rước ông bà là dịp con cháu tỏ lòng hiếu kính và đón Tết trọn vẹn cùng gia tiên. Mâm lễ giản dị nhưng thành tâm, kèm bài khấn đọc chậm rõ ràng, vẫn đủ đầy ý nghĩa.

↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.