Không tìm thấy kết quả phù hợp
Hãy thử lại với từ khoá khácHãy chọn địa chỉ cụ thể để chúng tôi cung cấp chính xác thời gian giao hàng và tình trạng hàng.


Trong chương trình Hình học lớp 8, kiến thức về tam giác đồng dạng giúp học sinh mở rộng tư duy từ hai hình bằng nhau sang hai hình có cùng hình dạng nhưng kích thước có thể khác nhau. Bạn có thể hình dung thực tế như khi dùng kéo cắt hai mảnh giấy hình tam giác có các góc giống hệt nhau nhưng một mảnh lớn và một mảnh nhỏ hơn.
Hai tam giác được gọi là đồng dạng với nhau nếu chúng thỏa mãn đồng thời hai điều kiện: các góc tương ứng bằng nhau và độ dài các cạnh tương ứng tỉ lệ.
Xét tam giác ABC và tam giác A'B'C', ta nói ΔA'B'C' đồng dạng với ΔABC nếu các yếu tố sau cùng xảy ra:
Để biểu thị hai tam giác đồng dạng, toán học sử dụng kí hiệu ∼ (đọc là "đồng dạng với"). Khi viết ΔA'B'C' ∼ ΔABC, thứ tự các chữ cái không được phép viết tùy tiện mà bắt buộc phải sắp xếp theo đúng cặp đỉnh tương ứng.
Cụ thể, đỉnh A' tương ứng với đỉnh A (∠A' = ∠A), đỉnh B' tương ứng với đỉnh B (∠B' = ∠B) và đỉnh C' tương ứng với đỉnh C (∠C' = ∠C). Việc viết sai thứ tự đỉnh sẽ dẫn đến lập sai tỉ số cạnh ở các bước giải toán tiếp theo.
Khi ΔA'B'C' ∼ ΔABC, giá trị không đổi của các tỉ số cạnh tương ứng được gọi là tỉ số đồng dạng và thường kí hiệu là k (với k > 0):
A'B'/AB = A'C'/AC = B'C'/BC = k
Hệ số k cho biết tam giác A'B'C' gấp bao nhiêu lần tam giác ABC. Nếu đảo ngược thứ tự viết thành ΔABC ∼ ΔA'B'C', tỉ số đồng dạng lúc này sẽ là 1/k.
Ví dụ minh họa: Cho ΔA'B'C' ∼ ΔABC với độ dài các cạnh lần lượt là A'B' = 2, A'C' = 2,5, B'C' = 3 và AB = 4, AC = 5, BC = 6. Hãy tính tỉ số đồng dạng k.

Lời giải:Vì ΔA'B'C' ∼ ΔABC nên ta lập được tỉ số các cạnh tương ứng:k = A'B'/AB = A'C'/AC = B'C'/BC = 2/4 = 2,5/5 = 3/6 = 1/2.Vậy tam giác A'B'C' đồng dạng với tam giác ABC theo tỉ số k = 1/2.
Để chứng minh hai tam giác đồng dạng mà không cần đo đạc trực tiếp tất cả các góc và cạnh, định lý về đường thẳng song song đóng vai trò là công cụ nền tảng thường gặp nhất.
Nếu một đường thẳng cắt hai cạnh của một tam giác và song song với cạnh còn lại thì nó tạo thành một tam giác mới đồng dạng với tam giác đã cho.

Tổng quát: Cho ΔABC, đường thẳng d cắt cạnh AB tại D và cắt cạnh AC tại E sao cho DE // BC (D ∈ AB, E ∈ AC). Khi đó, ta kết luận được ΔADE ∼ ΔABC.
Định lý trên vẫn giữ nguyên giá trị đúng trong trường hợp đường thẳng d song song với một cạnh của tam giác và cắt phần kéo dài của hai cạnh còn lại (có thể nằm về phía đỉnh A hoặc nằm về phía cạnh đáy BC).
Nhờ tính chất mở rộng này, học sinh có thể linh hoạt nhận diện các cặp tam giác đồng dạng trong nhiều dạng hình vẽ phức tạp như hình đồng hồ cát hoặc hình thang có hai đường chéo cắt nhau.
Thay vì phải kiểm tra đủ ba cặp góc và ba cặp cạnh như định nghĩa, bạn có thể áp dụng ba trường hợp đồng dạng của tam giác dưới đây để rút ngắn quá trình chứng minh.
| Trường hợp | Điều kiện nhận biết | Kí hiệu viết tắt | Mức độ phổ biến |
|---|---|---|---|
| Cạnh - Cạnh - Cạnh | Ba cạnh của tam giác này tỉ lệ với ba cạnh của tam giác kia | C-C-C | Dùng khi biết đủ số đo 6 cạnh |
| Cạnh - Góc - Cạnh | Hai cạnh tỉ lệ và góc xen giữa hai cạnh đó bằng nhau | C-G-C | Dùng khi biết 2 cặp cạnh và 1 góc |
| Góc - Góc | Hai góc của tam giác này lần lượt bằng hai góc của tam giác kia | G-G | Phổ biến và nhanh nhất |
Nếu ba cạnh của tam giác này tỉ lệ với ba cạnh của tam giác kia thì hai tam giác đó đồng dạng với nhau. Cụ thể, xét ΔA'B'C' và ΔABC có A'B'/AB = A'C'/AC = B'C'/BC thì suy ra ΔA'B'C' ∼ ΔABC theo trường hợp C-C-C.
Nếu hai cạnh của tam giác này tỉ lệ với hai cạnh của tam giác kia và hai góc tạo bởi các cặp cạnh đó bằng nhau thì hai tam giác đồng dạng. Chẳng hạn, khi có A'B'/AB = A'C'/AC và ∠A' = ∠A, ta kết luận ΔA'B'C' ∼ ΔABC theo trường hợp C-G-C.
Nếu hai góc của tam giác này lần lượt bằng hai góc của tam giác kia thì hai tam giác đó đồng dạng với nhau. Vì tổng ba góc trong một tam giác luôn bằng 180°, chỉ cần hai cặp góc bằng nhau là cặp góc thứ ba tự động bằng nhau. Đây là trường hợp được sử dụng nhiều nhất trong các bài toán chứng minh tam giác đồng dạng nhờ tính ngắn gọn.
Do mọi tam giác vuông đều đã có sẵn một góc bằng 90°, điều kiện để nhận biết hai tam giác vuông đồng dạng trở nên đơn giản hơn đáng kể so với tam giác thường:
Nắm vững các tính chất tam giác đồng dạng giúp bạn xử lý nhanh các bài toán tính toán độ dài, chu vi và diện tích mà không cần chứng minh lại từ đầu.
Tương tự như quan hệ bằng nhau, phép đồng dạng của hai tam giác có ba tính chất logic cơ bản:
Lưu ý rằng hai tam giác bằng nhau thực chất là một trường hợp đặc biệt của hai tam giác đồng dạng khi tỉ số đồng dạng k = 1. Ngược lại, hai tam giác đồng dạng chưa chắc đã bằng nhau nếu k ≠ 1.
Khi ΔA'B'C' ∼ ΔABC theo tỉ số đồng dạng k, mọi đoạn thẳng tương ứng có tính chất độ dài tuyến tính đều giữ nguyên tỉ số k này. Cụ thể:
Khác với chu vi hay đường cao, diện tích là đại lượng bậc hai nên tỉ số diện tích của hai tam giác đồng dạng bằng bình phương tỉ số đồng dạng:
SA'B'C'/SABC = k2
Đây là điểm mấu chốt học sinh thường xuyên nhầm lẫn khi làm bài tập trắc nghiệm hoặc tính toán nhanh. Bạn cần phân biệt rõ độ dài thẳng tỉ lệ với k, còn diện tích luôn tỉ lệ với k2.
Để hạn chế mất điểm đáng tiếc trong các bài kiểm tra Toán 8, bạn có thể áp dụng một số kinh nghiệm thực tế dưới đây:
Dưới đây là các dạng bài tập tam giác đồng dạng tiêu biểu từ cơ bản đến vận dụng kèm lời giải chi tiết theo chuẩn trình bày sách giáo khoa.
Đề bài: Cho ΔA'B'C' ∼ ΔA''B''C'' theo tỉ số đồng dạng k1, và ΔA''B''C'' ∼ ΔABC theo tỉ số đồng dạng k2. Hỏi ΔA''B''C'' ∼ ΔA'B'C' và ΔA'B'C' ∼ ΔABC đồng dạng theo tỉ số nào?
Lời giải:Gọi tỉ số đồng dạng của ΔA''B''C'' ∼ ΔA'B'C' là k. Vì ΔA'B'C' ∼ ΔA''B''C'' theo tỉ số k1 nên ta có A'B'/A''B'' = k1.
Từ đó suy ra k = A''B''/A'B' = 1/k1. Vậy ΔA''B''C'' ∼ ΔA'B'C' theo tỉ số đồng dạng là 1/k1.
Tiếp theo, gọi tỉ số đồng dạng của ΔA'B'C' ∼ ΔABC là k3.Ta có k1 = A'B'/A''B'' và k2 = A''B''/AB.Suy ra: k3 = A'B'/AB = (A'B'/A''B'') · (A''B''/AB) = k1 · k2.Vậy ΔA'B'C' ∼ ΔABC theo tỉ số đồng dạng là k3 = k1 · k2.
Đề bài: Cho ΔA'B'C' ∼ ΔABC theo tỉ số đồng dạng k = 3/5.a) Tính tỉ số chu vi của hai tam giác đã cho.b) Biết hiệu chu vi của hai tam giác trên là 40 dm. Tính chu vi của mỗi tam giác.
Lời giải:a) Vì ΔA'B'C' ∼ ΔABC theo tỉ số k = 3/5 nên ta có:A'B'/AB = A'C'/AC = B'C'/BC = 3/5.
Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau, ta được:(A'B' + A'C' + B'C')/(AB + AC + BC) = PA'B'C'/PABC = 3/5.
Vậy tỉ số chu vi của ΔA'B'C' và ΔABC là 3/5.
b) Vì PA'B'C'/PABC = 3/5 < 1 nên PABC > PA'B'C'. Theo đề bài, hiệu chu vi là 40 dm nên PABC - PA'B'C' = 40 dm.
Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau:PA'B'C'/3 = PABC/5 = (PABC - PA'B'C')/(5 - 3) = 40/2 = 20.Từ đó tính được:PA'B'C' = 20 × 3 = 60 (dm).PABC = 20 × 5 = 100 (dm).
Đề bài: Cho ΔDEF ∼ ΔMNP theo tỉ số đồng dạng k = 2/3. Biết diện tích tam giác MNP là 54 cm2 và cạnh EF = 6 cm. Hãy tính diện tích tam giác DEF và độ dài cạnh NP.
Lời giải:Vì ΔDEF ∼ ΔMNP theo tỉ số k = 2/3 nên tỉ số diện tích của hai tam giác bằng bình phương tỉ số đồng dạng:SDEF/SMNP = k2 = (2/3)2 = 4/9.Thay SMNP = 54 cm2, ta có:SDEF = 54 × (4/9) = 24 (cm2).
Để tìm cạnh NP, ta dựa vào tỉ số cạnh tương ứng:EF/NP = k = 2/3 ⇒ 6/NP = 2/3 ⇒ NP = (6 × 3)/2 = 9 (cm).Vậy diện tích ΔDEF là 24 cm2 và độ dài cạnh NP là 9 cm.
Tam giác bằng nhau có phải là tam giác đồng dạng không?
Có. Hai tam giác bằng nhau luôn được xem là đồng dạng với nhau theo tỉ số đồng dạng k = 1. Tuy nhiên, chiều ngược lại không luôn đúng vì hai tam giác đồng dạng có thể có kích thước khác nhau khi k ≠ 1.
Tỉ số diện tích của hai tam giác đồng dạng bằng bao nhiêu?
Tỉ số diện tích của hai tam giác đồng dạng luôn bằng bình phương tỉ số đồng dạng, tức là bằng k2. Bạn cần lưu ý điểm này để tránh nhầm lẫn với tỉ số chu vi hay đường cao (chỉ bằng k).
Trường hợp đồng dạng nào của tam giác được dùng nhiều nhất?
Trường hợp Góc - Góc (G-G) thường được sử dụng phổ biến nhất trong các bài tập hình học. Lý do là bạn chỉ cần tìm ra hai cặp góc tương ứng bằng nhau mà không cần biết số đo độ dài của các cạnh.
Vì sao khi viết hai tam giác đồng dạng phải đúng thứ tự đỉnh?
Thứ tự các chữ cái khi viết kí hiệu đồng dạng quy định chính xác các cặp góc bằng nhau và các cặp cạnh tương ứng tỉ lệ. Nếu viết sai thứ tự đỉnh, bạn sẽ lập sai tỉ số cạnh và dẫn đến kết quả tính toán sai lệch.
Nắm vững định nghĩa, ba trường hợp đồng dạng tổng quát cùng các tính chất về tỉ số k và k2 sẽ giúp bạn giải quyết hiệu quả các dạng bài tập tam giác đồng dạng trong chương trình Toán 8. Hãy rèn luyện thói quen kiểm tra kỹ thứ tự đỉnh tương ứng trước khi lập tỉ số để đạt độ chính xác cao nhất khi làm bài.
Đóng 
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.