Nguồn gốc, ý nghĩa Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 Âm lịch

Giỗ Tổ Hùng Vương là một trong những ngày lễ trọng đại ở Việt Nam. Vậy nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Giỗ Tổ Hùng Vương là gì? Bài viết dưới đây sẽ giải thích rõ đến bạn.

1Nguồn gốc, ý nghĩa ngày Giỗ Tổ Hùng Vương

Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày mấy?

Giỗ Tổ Hùng Vương hay còn gọi là Lễ hội Đền Hùng hoặc Quốc giỗ là một ngày lễ truyền thống của Người Việt nhằm tưởng nhớ công lao dựng nước của các vua Hùng Vương.

Nghi lễ truyền thống được tổ chức hàng năm vào mồng 10 tháng 3 âm lịch tại Đền Hùng, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ và được người dân Việt Nam trên toàn thế giới kỷ niệm.

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Giỗ Tổ Hùng Vương

Theo Ngọc phả Hùng Vương chép thời Hồng Đức hậu Lê thì từ thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê, nhà Lý, nhà Trần rồi đến Hậu Lê vẫn cùng hương khói trong ngôi đền, ở đây nhân dân toàn quốc đều đến lễ bái để tưởng nhớ công lao của Đấng Thánh Tổ xưa.

Ngày giỗ Hùng Vương đã được các triều đại phong kiến công nhận là một trong những ngày quốc lễ của Việt Nam. Từ thời xưa, các triều đại quân chủ và phong kiến Việt Nam đã quản lý Đền Hùng theo cách giao thẳng cho dân sở tại trông nom, sửa chữa, cúng bái, làm Giỗ Tổ vào ngày 10 tháng 3 âm lịch.

2Các hoạt động văn hóa ngày Giỗ Tổ Hùng Vương

Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được diễn ra vào ngày 10 tháng 3 Âm lịch, tuy nhiên, lễ hội thực chất đã diễn ra từ hàng tuần trước đó với những phong tục như đâm đuống (đánh trống đồng) của dân tộc Mường, hành hương tưởng niệm các vua Hùng, và kết thúc vào ngày 10 tháng 3 âm lịch với lễ rước kiệu và dâng hương trên đền Thượng.

Lễ hội đền Hùng hiện được Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam nâng lên thành giỗ quốc Tổ tổ chức lớn vào những năm chẵn.

Phần lễ

Có 2 lễ được cử hành cùng thời điểm ngày chính hội:

Lễ rước kiệu vua: Đám rước kiệu, nhiều màu sắc của rất nhiều cờ, hoa, lọng, kiệu, trang phục truyền thống xuất phát từ dưới chân núi rồi lần lượt qua các đền để tới đền Thượng, nơi làm lễ dâng hương.

Lễ dâng hương: Người hành hương tới đền Hùng chủ yếu vì nhu cầu của đời sống tâm linh. Mỗi người đều thắp lên vài nén hương khi tới đất Tổ để nhờ làn khói thơm nói hộ những điều tâm niệm của mình với tổ tiên.

Phần hội

Về phần hội, có nhiều trò chơi dân gian được tổ chức trong dịp Lễ lớn của dân tộc này. Đó là những cuộc thi hát xoan (tức hát ghẹo), một hình thức dân ca đặc biệt của Phú Thọ, những cuộc thi vật, thi kéo co, hay thi bơi trải ở ngã ba sông Bạch Hạc, nơi các vua Hùng luyện tập các đoàn thủy binh luyện chiến.

3Mâm cúng Giỗ Tổ Hùng Vương tại nhà gồm những gì?

Vào ngày 10/3 Âm lịch, bên cạnh việc hành hương về đất Tổ, nhiều gia đình cũng chuẩn bị mâm cơm cúng để dâng lên bàn thờ gia tiên, thể hiện tấm lòng thành kính. Một mâm cúng cơ bản thường bao gồm:

• Bánh chưng, bánh giầy: Hai vật phẩm không thể thiếu, tượng trưng cho sự vuông tròn của Đất và Trời, gắn liền với sự tích Lang Liêu thời Hùng Vương.
• Mâm ngũ quả: Chọn những loại quả tươi ngon, màu sắc hài hòa.
• Cơm tẻ, xôi, các món mặn: Thường là gà luộc, thịt lợn, nem rán, canh măng... Tùy thuộc vào điều kiện và phong tục từng vùng miền.
• Hương hoa, trầu cau, rượu, nước.

Để việc chuẩn bị mâm cỗ cúng ngày lễ trở nên nhẹ nhàng, nhanh chóng hơn, bạn có thể sử dụng sự trợ giúp của các thiết bị nhà bếp hiện đại như nồi chiên không dầu (để làm nem, chả) hay nồi áp suất (để hầm xương, luộc gà).

4Cần chuẩn bị gì khi đi Lễ hội Đền Hùng hoặc du lịch dịp lễ?

Dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương thường rơi vào tháng 4 Dương lịch, thời tiết bắt đầu chuyển nắng nóng. Nếu bạn có kế hoạch đi hành hương hoặc du lịch, hãy chuẩn bị:

• Trang phục: Gọn gàng, lịch sự (đặc biệt khi vào đền chùa), thấm hút mồ hôi tốt.
• Phụ kiện giải nhiệt: Đừng quên mang theo bình giữ nhiệt hoặc một chiếc quạt mini cầm tay để xua tan cái nóng giữa dòng người đông đúc.
• Thiết bị công nghệ: Một chiếc sạc dự phòng dung lượng cao và một chiếc điện thoại có camera sắc nét để bạn lưu giữ mọi khoảnh khắc đẹp trong chuyến đi mà không lo sập nguồn.

Trên đây là bài viết thông tin đến bạn nguồn gốc, ý nghĩa và lịch nghỉ của ngày Giỗ Tổ Hùng Vương. Ngay từ khi có thông tin về ngày nghỉ rồi, hãy chuẩn bị lên kế hoạch sẵn để trài qua một kỳ nghỉ trọn vẹn với người thân nhé!