Danh mục
Giỏ hàng
Đã thêm vào giỏ hàng Xem giỏ hàng
Chọn vị trí để xem giá, thời gian giao:
Bạn đang ở tại Hồ Chí Minh?

Sửa

Giá và khuyến mãi đang lấy theo khu vực này.

X
Chọn địa chỉ nhận hàng

Khu vực đã chọn Thiết lập lại

Thay đổi địa chỉ khác    
not found

Không tìm thấy kết quả phù hợp

Hãy thử lại với từ khoá khác
Số nhà, tên đường Vui lòng cho Điện Máy XANH biết số nhà, tên đường để thuận tiện giao hàng cho quý khách.
Đặt làm địa chỉ mặc định
Xác nhận địa chỉ
Thông tin giao hàng Thêm thông tin địa chỉ giao hàng mới Xác nhận
Xóa địa chỉ Bạn có chắc chắn muốn xóa địa chỉ này không? Hủy Xóa

Hãy chọn địa chỉ cụ thể để chúng tôi cung cấp chính xác thời gian giao hàng và tình trạng hàng.

GỢI Ý CHỦ ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN

Hình thang cân: Định nghĩa, tính chất và cách chứng minh

Đóng góp bởi Trần Quang Hội Cập nhật ngày 22/11/2026, lúc 11:06

Trả lời nhanh: Hình thang cân là hình thang có hai góc kề một đáy bằng nhau. Trong hình thang cân, hai cạnh bên bằng nhau, hai đường chéo bằng nhau, hai góc đối có tổng bằng 180° và hình luôn có một trục đối xứng đi qua trung điểm hai đáy.

Xem thêm

1. Hình thang cân là gì?

Hình thang cân là hình thang có hai góc kề một đáy bằng nhau. Đây là kiến thức trọng tâm trong chương trình Hình học lớp 8, giúp học sinh nắm vững cách chứng minh tứ giác và tính toán diện tích trong thực tế.

1.1 Định nghĩa chuẩn trong chương trình Toán 8

Theo sách giáo khoa Toán 8, hình thang là tứ giác có hai cạnh đối song song. Khi xét tứ giác ABCD có cạnh AB song song với cạnh CD (ký hiệu AB // CD), ta gọi ABCD là một hình thang.

Từ khái niệm đó, nếu hình thang ABCD có hai đáy AB, CD và thỏa mãn góc ADC = góc BCD (hoặc góc DAB = góc CBA) thì ABCD là hình thang cân.

Hình thang cân ABCD với hai góc kề đáy D và C bằng nhau
Hình thang cân ABCD có hai góc kề một đáy bằng nhau

Trong đời sống, bạn có thể hình dung hình thang cân giống như mặt bên của chiếc thang chữ A hoặc một hình chữ nhật được vát chéo đều ở hai góc trên.

1.2 Quy ước gọi tên cạnh đáy và cạnh bên

Với hình thang cân ABCD (AB // CD), các thành phần được quy ước như sau:

  • Hai cạnh đáy: Cặp cạnh đối song song (AB và CD), gồm đáy nhỏ (cạnh ngắn hơn) và đáy lớn (cạnh dài hơn).
  • Hai cạnh bên: Hai cạnh đối không song song còn lại (AD và BC).
  • Đường cao: Đoạn thẳng vuông góc kẻ từ một đỉnh của đáy này xuống đường thẳng chứa đáy kia.
  • Hai đường chéo: Hai đoạn thẳng nối các đỉnh đối diện (AC và BD).

2. Tính chất hình học của hình thang cân

Nắm vững các tính chất đặc trưng của hình thang cân giúp học sinh rút ngắn thời gian suy luận khi giải toán chứng minh và tính độ dài.

2.1 Tính chất về cạnh và góc

Trong mọi hình thang cân, hai cạnh bên luôn có độ dài bằng nhau. Với hình thang cân ABCD (AB // CD), ta luôn có AD = BC. Tuy nhiên, điều ngược lại không phải lúc nào cũng đúng nếu thiếu điều kiện về góc hoặc đường chéo.

Về góc, hình thang cân có ba đặc điểm quan trọng:

  • Hai góc kề một đáy luôn bằng nhau: góc A = góc B và góc D = góc C.
  • Hai góc kề một cạnh bên bù nhau (tổng bằng 180°): góc A + góc D = 180° và góc B + góc C = 180°.
  • Hai góc đối diện có tổng số đo bằng 180°: góc A + góc C = 180° và góc B + góc D = 180°.

2.2 Tính chất về hai đường chéo

Trong một hình thang cân, hai đường chéo luôn có độ dài bằng nhau. Với hình thang cân ABCD (AB // CD), ta có AC = BD.

Hình thang cân ABCD minh họa hai cạnh bên và hai đường chéo bằng nhau
Hình thang cân ABCD với hai cạnh bên và hai đường chéo bằng nhau.

Cần lưu ý rằng giao điểm O của hai đường chéo không phải là trung điểm mỗi đường (trừ trường hợp hình chữ nhật). Điểm O chia hai đường chéo thành các cặp đoạn thẳng tương ứng bằng nhau: OA = OB và OC = OD.

2.3 Trục đối xứng và tính chất nội tiếp đường tròn

Bên cạnh cạnh, góc và đường chéo, hình thang cân còn có hai tính chất nâng cao:

  • Trục đối xứng: Hình thang cân thông thường có duy nhất một trục đối xứng là đường trung trực chung của hai đáy, đi qua trung điểm của đáy nhỏ và đáy lớn.
  • Tứ giác nội tiếp đường tròn: Vì tổng hai góc đối luôn bằng 180°, mọi hình thang cân đều nội tiếp được một đường tròn có tâm nằm trên trục đối xứng của hình.

3. Các dấu hiệu nhận biết và cách chứng minh hình thang cân

Để chứng minh một tứ giác là hình thang cân, bạn cần thực hiện đủ hai bước: chứng minh tứ giác đó là hình thang (có hai cạnh đối song song), sau đó chỉ ra một trong hai dấu hiệu nhận biết dưới đây.

3.1 Dấu hiệu 1: Chứng minh qua hai góc kề một đáy

Nếu một hình thang có hai góc kề một đáy bằng nhau thì hình thang đó là hình thang cân. Khi áp dụng dấu hiệu này, học sinh thường dùng tính chất góc so le trong, góc đồng vị, góc kề bù hoặc chứng minh hai tam giác bằng nhau để suy ra cặp góc kề đáy bằng nhau.

3.2 Dấu hiệu 2: Chứng minh qua độ dài hai đường chéo

Nếu một hình thang có hai đường chéo bằng nhau thì hình thang đó là hình thang cân.

Ví dụ minh họa: Cho hình thang ABCD (AB // CD) có góc ACD = góc BDC. Chứng minh ABCD là hình thang cân.

Hình thang cân ABCD với hai đường chéo AC và BD cắt nhau tại điểm O
Hình thang cân ABCD có hai đường chéo cắt nhau tại O

Hướng dẫn giải:

  1. Gọi O là giao điểm của AC và BD.
  2. Xét ΔOCD có góc OCD = góc ODC (theo giả thiết góc ACD = góc BDC), suy ra ΔOCD cân tại O nên OC = OD (1).
  3. Vì AB // CD nên góc OAB = góc OCD và góc OBA = góc ODC (so le trong). Kết hợp với góc OCD = góc ODC, ta có góc OAB = góc OBA. Suy ra ΔOAB cân tại O nên OA = OB (2).
  4. Cộng vế (1) và (2): OA + OC = OB + OD, hay AC = BD.
  5. Hình thang ABCD có hai đường chéo AC = BD nên là hình thang cân.

3.3 Sơ đồ tư duy các bước chứng minh một tứ giác là hình thang cân

Quy trình chuẩn gồm 3 bước:

  1. Chứng minh hình thang: Tìm cặp cạnh đối song song dựa vào góc so le trong, đồng vị bằng nhau hoặc cùng vuông góc với đường thẳng thứ ba.
  2. Chọn dấu hiệu cân: Dựa vào giả thiết góc để chứng minh hai góc kề một đáy bằng nhau, hoặc dựa vào độ dài để chứng minh hai đường chéo bằng nhau.
  3. Kết luận: Tổng hợp đủ hai điều kiện (là hình thang + có dấu hiệu cân) trước khi kết luận.

Theo Tiến sĩ Trần Hoan, khi giải toán hình học, việc nắm vững lý thuyết phải đi kèm thói quen kiểm tra kỹ các điều kiện hình học cụ thể. Khi tự vẽ hình chứng minh, học sinh cần tránh ngộ nhận các điểm đặc biệt (như giao điểm hai đường chéo hay trung điểm) trùng với chân đường cao nếu đề bài không cho trước.

4. Bẫy sai lầm thường gặp khi học và làm bài tập hình thang cân

Nhiều học sinh thường mất điểm đáng tiếc trong bài kiểm tra do nhầm lẫn các điều kiện nhận biết tưởng chừng đơn giản.

4.1 Hiểu lầm về hai cạnh bên bằng nhau

Sai lầm phổ biến nhất là cho rằng hình thang có hai cạnh bên bằng nhau thì chắc chắn là hình thang cân. Thực tế, nhận định này không đúng.

Nếu một hình thang có hai cạnh bên vừa bằng nhau vừa song song thì tứ giác đó là hình bình hành. Hình bình hành chỉ là hình thang cân khi nó là hình chữ nhật. Do đó, sách giáo khoa Toán 8 không công nhận "hai cạnh bên bằng nhau" là dấu hiệu nhận biết hình thang cân.

Bảng đối chiếu các tứ giác đặc biệt:

Đặc điểm so sánhHình thang cânHình thang vuôngHình bình hànhHình chữ nhật
Cặp cạnh đối song songÍt nhất 1 cặpÍt nhất 1 cặp2 cặp2 cặp
Hai cạnh bênBằng nhauThường không bằng nhauBằng nhauBằng nhau
Góc đặc trưng2 góc kề đáy bằng nhauCó 1 góc vuông (2 góc kề cạnh bên bằng 90°)Các góc đối bằng nhau4 góc đều bằng 90°
Hai đường chéoBằng nhauKhông bằng nhauCắt nhau tại trung điểmBằng nhau, cắt tại trung điểm
Trục đối xứng1 trục (qua trung điểm 2 đáy)Không cóKhông có (trừ trường hợp đặc biệt)2 trục đối xứng

4.2 Quên điều kiện hai đáy song song trước khi chứng minh

Một lỗi khác là kết luận ngay tứ giác là hình thang cân khi chỉ mới chứng minh được hai đường chéo bằng nhau hoặc hai góc bằng nhau, mà bỏ qua bước chứng minh hai cạnh đối song song. Một tứ giác bất kỳ có hai đường chéo bằng nhau vẫn có thể là tứ giác lồi thông thường nếu không có cặp cạnh nào song song.

5. Công thức tính chu vi và diện tích hình thang cân

Các công thức tính chu vi, diện tích và chiều cao được áp dụng thường xuyên trong cả bài toán lý thuyết lẫn thực tế.

5.1 Công thức tính chu vi

Chu vi hình thang cân bằng tổng độ dài bốn cạnh. Vì hai cạnh bên bằng nhau, ta có:

P = a + b + 2c

Trong đó: P là chu vi, a là đáy lớn, b là đáy nhỏ, c là cạnh bên (cùng đơn vị đo).

5.2 Công thức tính diện tích

Diện tích hình thang cân bằng một nửa tích của tổng hai đáy nhân với chiều cao:

S = ((a + b) × h) / 2

Trong đó: S là diện tích, a và b là độ dài hai đáy, h là chiều cao (khoảng cách vuông góc giữa hai đáy).

5.3 Cách tính chiều cao bằng định lý Pythagore

Khi đề bài chỉ cho hai đáy (a, b) và cạnh bên (c) mà chưa cho chiều cao h, bạn hạ hai đường cao từ hai đỉnh đáy nhỏ xuống đáy lớn. Độ dài đoạn dôi ra x từ chân đường cao đến đỉnh gần nhất của đáy lớn là:

x = (a - b) / 2

Áp dụng định lý Pythagore cho tam giác vuông ở bên cạnh, ta tính được chiều cao h:

h = √(c2 - x2)

Ví dụ: Cho hình thang cân có đáy lớn a = 14 cm, đáy nhỏ b = 6 cm, cạnh bên c = 5 cm. Tính chiều cao và diện tích.

  1. Đoạn dôi ra: x = (14 - 6) / 2 = 4 (cm).
  2. Chiều cao: h = √(52 - 42) = √(25 - 16) = 3 (cm).
  3. Diện tích: S = ((14 + 6) × 3) / 2 = 30 (cm2).

6. Giải chi tiết bài tập SGK Toán 8 Kết nối tri thức

Sơ đồ chứng minh hình thang cân qua hai đường chéo bằng nhau
Từ hai tam giác cân tại O suy ra AC = BD, chứng minh ABCD là hình thang cân.

Dưới đây là lời giải chi tiết các bài tập hình thang cân trong SGK Toán 8 tập 1, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.

6.1 Bài 3.4 trang 55: Kiểm tra tính chất góc hình thang cân

Hướng dẫn giải: Vì ABCD là hình thang (AB // CD) nên góc A và góc D là hai góc trong cùng phía: góc A + góc D = 180° ⇒ góc D = 180° - 120° = 60°. Ta thấy góc D = 60° ≠ góc C = 80°. Vì hai góc kề đáy CD không bằng nhau nên ABCD không phải là hình thang cân.

6.2 Bài 3.5 trang 55: Chứng minh hình thang cân bằng tam giác vuông

Hướng dẫn giải: Xét hai tam giác vuông ΔDOE và ΔCOE (góc ODE = góc OCE = 90°), có EC = ED (giả thiết) và cạnh OE chung. Do đó ΔDOE = ΔCOE (cạnh huyền – cạnh góc vuông), suy ra OC = OD (1).

Từ OC = OD suy ra ΔOCD cân tại O, nên góc OCD = góc ODC (hay góc ACD = góc BDC). Vì ABCD là hình thang (AB // CD) nên ta có các cặp góc so le trong bằng nhau: góc BAC = góc ACD và góc ABD = góc BDC. Kết hợp với góc ACD = góc BDC, suy ra góc OAB = góc OBA. Do đó ΔOAB cân tại O, dẫn đến OA = OB (2).

Ta lại có AC = OA + OC và BD = OB + OD (3). Từ (1), (2) và (3) suy ra AC = BD. Hình thang ABCD có hai đường chéo AC = BD nên ABCD là hình thang cân.

6.3 Bài 3.6 trang 55: Các bước dựng hình thang cân bằng thước và compa

Để vẽ hình thang cân ABCD có đáy lớn CD = 4 cm, cạnh bên 2 cm và đường chéo 3 cm, thực hiện 4 bước:

  1. Vẽ đoạn thẳng CD = 4 cm.
  2. Dùng compa vẽ đường tròn tâm D bán kính 2 cm và đường tròn tâm C bán kính 3 cm; hai đường tròn cắt nhau tại điểm A.
  3. Vẽ đường tròn tâm D bán kính 3 cm và đường tròn tâm C bán kính 2 cm; hai đường tròn cắt nhau tại điểm B (cùng phía với A so với CD).
  4. Nối AB, AD và BC để hoàn thành hình thang cân ABCD.

6.4 Bài 3.7 và 3.8 trang 55: Bài toán tia phân giác và đường trung trực

Giải Bài 3.7:

Vì ABCD là hình thang cân nên góc BAD = góc CBA và AD = BC. Do EA, EB lần lượt là tia phân giác của góc DAB và góc ABC nên góc A1 = góc A2 = (1/2) × góc BAD và góc B1 = góc B2 = (1/2) × góc CBA. Suy ra góc A1 = góc A2 = góc B1 = góc B2.

Xét ΔBEA có góc A1 = góc B1 nên cân tại E ⇒ AE = BE. Xét ΔEAD và ΔEBC có AE = BE, góc A2 = góc B2 và AD = BC, suy ra ΔEAD = ΔEBC (c.g.c) ⇒ EC = ED.

Giải Bài 3.8:

Vì ABCD là hình thang cân nên góc BAD = góc ABC, AD = BC và AC = BD. Xét ΔICD có góc ADC = góc BCD nên cân tại I ⇒ IC = ID. Suy ra IC - BC = ID - AD, hay IB = IA, nên I nằm trên đường trung trực của AB (1).

Xét ΔABD và ΔBAC có AB chung, AD = BC và BD = AC, suy ra ΔABD = ΔBAC (c.c.c) ⇒ góc ABD = góc BAC. Do đó ΔJAB cân tại J ⇒ JA = JB, nên J cũng nằm trên đường trung trực của AB (2). Từ (1) và (2) suy ra IJ là đường trung trực của đoạn thẳng AB.

7. Giải chi tiết bài tập SGK Toán 8 Chân trời sáng tạo

Phần này hướng dẫn giải trọn bộ 7 bài tập trang 72 SGK Toán 8 tập 1, bộ Chân trời sáng tạo.

7.1 Bài 1 và 2 trang 72: Tìm số đo góc và chứng minh hình thang

Giải Bài 1:

  • Câu a: Vì AB // DC nên góc B + góc C = 180° ⇒ x = góc C = 180° - 140° = 40°.
  • Câu b: Vì MN // PQ nên góc M + góc Q = 180° ⇒ góc M = 180° - 60° = 120°. Ta có góc N1 = 180° - 70° = 110° (kề bù). Tổng bốn góc tứ giác MNPQ bằng 360° ⇒ góc P = 360° - 110° - 60° - 120° = 70°.
  • Câu c: Vì HG // IK nên x + 4x = 180° ⇒ 5x = 180° ⇒ x = 36°.
  • Câu d: Vì VS ⊥ ST và UT ⊥ ST nên VS // UT ⇒ góc U + góc V = 180° ⇒ 2x + x = 180° ⇒ x = 60°.

Giải Bài 2:

Xét ΔABD có AB = AD nên cân tại A ⇒ góc ABD = góc ADB. Vì BD là tia phân giác góc B nên góc ABD = góc CBD. Suy ra góc CBD = góc ADB (ở vị trí so le trong) ⇒ AD // BC. Vậy ABCD là hình thang.

7.2 Bài 3 và 4 trang 72: Vận dụng đường trung trực và hình thang vuông

Giải Bài 3:

  • Câu a: Vì AH ⊥ BC và AH ⊥ NM nên BC // NM ⇒ BCMN là hình thang.
  • Câu b: Do BC // NM nên góc BMN = góc MBC (so le trong). Mà BM là phân giác góc ABC nên góc NBM = góc MBC. Suy ra góc NBM = góc BMN, nên ΔBMN cân tại N ⇒ BN = MN.

Giải Bài 4:

  • Câu a: Xét ΔABD và ΔEBD có BA = BE, góc ABD = góc EBD (phân giác) và BD chung ⇒ ΔABD = ΔEBD (c.g.c).
  • Câu b: Suy ra góc BAD = góc BED = 90° ⇒ DE ⊥ BC. Vì AH ⊥ BC nên DE // AH ⇒ ADEH là hình thang. Lại có góc AHE = 90° nên ADEH là hình thang vuông.
  • Câu c: Ta có AD = ED và BA = BE nên BD là đường trung trực của AE ⇒ BI ⊥ AE. Trong ΔABE có AI ⊥ BE và BI ⊥ AE nên I là trực tâm ⇒ EI ⊥ AB hay EF ⊥ AB. Vì CA ⊥ AB nên EF // CA ⇒ ACEF là hình thang, có góc FAC = 90° nên là hình thang vuông.

7.3 Bài 5, 6 và 7 trang 72: Nhận biết hình thang cân và bài toán tính đáy nhỏ

Giải Bài 5:

  • Câu a: Hai góc kề một đáy của GHIK là 51° và 129° (không bằng nhau) nên không phải hình thang cân.
  • Câu b: Ta có góc Q1 = 180° - 105° = 75° (kề bù) ⇒ góc Q1 = góc P = 75° (đồng vị) ⇒ MQ // NP. Vì MQ // NP nên góc N = 75° (so le trong với góc ngoài tại M). Hình thang MNPQ có góc N = góc P = 75° nên là hình thang cân.

Giải Bài 6:

Do ABCD là hình thang cân nên AB // DC, AD = BC, AC = BD và góc DAB = góc CBA. Xét ΔACD và ΔBDC có CD chung, AD = BC, AC = BD ⇒ ΔACD = ΔBDC (c.c.c) ⇒ góc A1 = góc B1. Suy ra góc DAB - góc A1 = góc CBA - góc B1, hay góc A2 = góc B2. Vì EG // AB nên góc E1 = góc A2 (đồng vị) và góc E2 = góc B2 (so le trong) ⇒ góc E1 = góc E2. Vậy EG là tia phân giác góc CEB.

Giải Bài 7:

Áp dụng định lý Pythagore vào ΔADE vuông tại E: DE2 = AD2 - AE2 = 612 - 602 = 121 ⇒ DE = 11 cm. Kẻ đường cao BF ⊥ CD (BF = 60 cm). Xét hai tam giác vuông ΔADE và ΔBCF có AD = BC và góc ADE = góc BCF ⇒ ΔADE = ΔBCF (cạnh huyền – góc nhọn) ⇒ CF = DE = 11 cm. Ta có EF = DC - DE - CF = 92 - 11 - 11 = 70 cm. Vì ABFE là hình chữ nhật nên đáy nhỏ AB = EF = 70 cm.

8. Giải chi tiết bài tập SGK Toán 8 Cánh diều

Dưới đây là lời giải các bài tập trang 103 và 104 SGK Toán 8 tập 1, bộ Cánh diều.

8.1 Bài 1 và 2 trang 103, 104: Chứng minh trục đối xứng và tam giác đều ghép

Giải Bài 1:

  • Câu a: Vì ABCD là hình thang cân nên AC = BD, AD = BC. Xét ΔADC = ΔBCD (c.c.c) ⇒ góc CAD = góc DBC (hay góc TAD = góc TBC). Tương tự, ΔABD = ΔBAC (c.c.c) ⇒ góc BDA = góc ACB (hay góc TDA = góc TCB).
  • Câu b: Xét ΔTAD và ΔTBC có góc TDA = góc TCB, AD = BC, góc TAD = góc TBC ⇒ ΔTAD = ΔTBC (g.c.g) ⇒ TA = TB và TD = TC.
  • Câu c: ΔTAB cân tại T có trung tuyến TM nên TM là đường trung trực của AB (TM ⊥ AB). Tương tự, TN là đường trung trực của CD (TN ⊥ CD). Vì AB // CD nên T, M, N thẳng hàng, suy ra MN là đường trung trực của cả AB và CD.

Giải Bài 2:

  • Câu a: Các tam giác ABE, BED, BDC đều nên góc ABE = góc EBD = góc DBC = 60° ⇒ góc ABC = 180°, suy ra A, B, C thẳng hàng.
  • Câu b: Góc ABE = góc BED = 60° (so le trong) ⇒ AC // ED ⇒ ACDE là hình thang. Lại có góc EAC = góc DCA = 60° nên ACDE là hình thang cân.
  • Câu c: Vẽ đường cao EH của tam giác đều AEB.

Ta có HB = a/2. Theo định lý Pythagore trong ΔEHB vuông tại H: EH2 = a2 - (a/2)2 = (3/4)a2 ⇒ EH = (a√3)/2. Do AC = 2a nên diện tích hình thang cân ACDE là: S = (1/2) × (a + 2a) × (a√3)/2 = (3√3 a2)/4.

8.2 Bài 3 và 4 trang 104: Hình thang cân tạo bởi phân giác và hình chữ nhật

Giải Bài 3:

Vì ABCD là hình chữ nhật nên AD = BC, góc DAM = góc CBN = 90° và AB // CD. Xét hai tam giác vuông ΔAMD và ΔBNC có AD = BC, AM = BN ⇒ ΔAMD = ΔBNC (hai cạnh góc vuông) ⇒ góc AMD = góc BNC. Suy ra góc DMN = góc CNM (cùng kề bù với hai góc bằng nhau). Hình thang MNCD (MN // CD) có góc DMN = góc CNM nên là hình thang cân.

Giải Bài 4:

Vì ΔABC cân tại A nên góc KBC = góc ECB. Hai tia phân giác BE, CK tạo ra góc EBC = góc KCB. Xét ΔKBC = ΔECB (g.c.g) ⇒ BK = CE và CK = BE. Suy ra ΔBKE = ΔCEK (c.c.c) ⇒ góc BKE = góc CEK. Trong tứ giác BCEK, tổng bốn góc bằng 360° ⇒ 2 × (góc KBC + góc BKE) = 360° ⇒ góc KBC + góc BKE = 180°. Mà góc AKE + góc BKE = 180° (kề bù) nên góc KBC = góc AKE (đồng vị) ⇒ KE // BC. Hình thang BCEK có góc KBC = góc ECB nên là hình thang cân.

8.3 Bài 5 trang 104: Ứng dụng thực tế tính diện tích mặt cắt kênh dẫn nước

  • Câu a: Vì BD // AE nên góc BDE = góc AEx = 60° (đồng vị). Vì AC // ED nên góc BCD = góc CDy = 60° và góc CBD = góc BDE = 60° (so le trong). Suy ra góc BDC = 180° - 60° - 60° = 60°, nên ΔBCD đều (BD = BC = CD = 2 m). Tương tự, ΔBDE cân tại D có góc BDE = 60° nên đều (BE = 2 m, góc BED = 60°). Vì AC // ED nên góc ABE = góc BED = 60°, suy ra ΔABE cân tại E có góc 60° nên cũng là tam giác đều.
  • Câu b: Trong tam giác đều BCD, đường cao DH đi qua trung điểm H của BC ⇒ HC = 1 m. Theo định lý Pythagore trong ΔDHC vuông tại H: DH2 = 22 - 12 = 3 ⇒ DH = √3 m. Vì ΔABE đều nên AB = 2 m ⇒ AC = AB + BC = 4 m.
  • Câu c: Diện tích mặt cắt đứng phần chứa nước là: S = (1/2) × (2 + 4) × √3 = 3√3 (m2).

Bài tập tự luyện củng cố kiến thức:

  1. Trắc nghiệm: Tứ giác nào sau đây luôn là hình thang cân? (A. Hình thang có hai cạnh bên bằng nhau; B. Hình thang có hai đường chéo vuông góc; C. Hình thang có hai đường chéo bằng nhau; D. Tứ giác có hai góc đối bằng 180°). Đáp án: C.
  2. Tự luận: Cho hình thang cân có đáy nhỏ 8 cm, đáy lớn 18 cm và cạnh bên 13 cm. Tính chiều cao và diện tích. Lời giải gọn: Đoạn dôi x = (18 - 8)/2 = 5 cm; chiều cao h = √(132 - 52) = 12 cm; diện tích S = ((18 + 8) × 12)/2 = 156 cm2.

Câu hỏi thường gặp

Hình thang có hai cạnh bên bằng nhau có phải là hình thang cân không?

Không bắt buộc. Nếu hai cạnh bên của hình thang vừa bằng nhau vừa song song thì tứ giác đó là hình bình hành, và hình bình hành chỉ là hình thang cân khi nó là hình chữ nhật.

Hình chữ nhật có được coi là một hình thang cân không?

Có. Hình chữ nhật là trường hợp đặc biệt của hình thang cân vì có hai cạnh đối song song và hai góc kề một đáy bằng nhau (cùng bằng 90°).

Hai đường chéo của hình thang cân có cắt nhau tại trung điểm mỗi đường không?

Không. Hai đường chéo của hình thang cân bằng nhau nhưng giao điểm của chúng chỉ chia mỗi đường thành hai đoạn tương ứng bằng nhau (OA = OB và OC = OD), không phải trung điểm mỗi đường (trừ hình chữ nhật).

Hình thang cân có bao nhiêu trục đối xứng?

Một hình thang cân thông thường chỉ có duy nhất một trục đối xứng, là đường thẳng đi qua trung điểm của hai đáy và vuông góc với cả hai đáy.

Làm thế nào để tính chiều cao hình thang cân khi biết độ dài 2 đáy và cạnh bên?

Bạn tính đoạn dôi ra ở đáy lớn theo công thức x = (đáy lớn - đáy nhỏ) / 2, sau đó áp dụng định lý Pythagore cho tam giác vuông tạo thành để tìm chiều cao: h = √(c2 - x2), với c là độ dài cạnh bên.

Nắm vững định nghĩa, tính chất đối xứng, các dấu hiệu nhận biết và kỹ thuật tính chiều cao bằng định lý Pythagore sẽ giúp học sinh giải quyết trọn vẹn mọi dạng bài tập về hình thang cân. Hãy thường xuyên luyện tập kết hợp kiểm tra kỹ điều kiện hai đáy song song để tránh những sai sót đáng tiếc trong các bài kiểm tra.

Bạn có hài lòng với bài viết này không?
Hài lòng 0
Không hài lòng
Từ khóa: hình thang cân

↑

Bạn vui lòng chờ trong giây lát...

Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.