Danh mục
Giỏ hàng
Đã thêm vào giỏ hàng Xem giỏ hàng
Chọn vị trí để xem giá, thời gian giao:
Bạn đang ở tại Hồ Chí Minh?

Sửa

Giá và khuyến mãi đang lấy theo khu vực này.

X
Chọn địa chỉ nhận hàng

Khu vực đã chọn Thiết lập lại

Thay đổi địa chỉ khác    
not found

Không tìm thấy kết quả phù hợp

Hãy thử lại với từ khoá khác
Số nhà, tên đường Vui lòng cho Điện Máy XANH biết số nhà, tên đường để thuận tiện giao hàng cho quý khách.
Đặt làm địa chỉ mặc định
Xác nhận địa chỉ
Thông tin giao hàng Thêm thông tin địa chỉ giao hàng mới Xác nhận
Xóa địa chỉ Bạn có chắc chắn muốn xóa địa chỉ này không? Hủy Xóa

Hãy chọn địa chỉ cụ thể để chúng tôi cung cấp chính xác thời gian giao hàng và tình trạng hàng.

GỢI Ý CHỦ ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN

Hình lăng trụ: định nghĩa, phân loại và công thức tính

Đóng góp bởi Trần Quang Hội Cập nhật ngày 19/11/2026, lúc 12:58

Trả lời nhanh: Hình lăng trụ là khối đa diện có hai đáy là hai đa giác bằng nhau nằm trên hai mặt phẳng song song, các mặt bên là hình bình hành. Thể tích tính bằng V = S.h, với S là diện tích đáy và h là chiều cao.

Xem thêm

1. Hình lăng trụ là gì?

Hình lăng trụ là khối đa diện có hai mặt đáy là hai đa giác bằng nhau, nằm trên hai mặt phẳng song song. Các mặt còn lại gọi là mặt bên, đều là hình bình hành. Bài này hợp với học sinh từ Toán 7 đến Toán 12.

1.1 Định nghĩa và các yếu tố

Một hình lăng trụ gồm các yếu tố sau:

  • Hai đáy: hai đa giác bằng nhau, song song với nhau.
  • Mặt bên: các hình bình hành nối hai đáy.
  • Cạnh bên: các cạnh song song và bằng nhau, nằm giữa hai đáy.
  • Chiều cao h: khoảng cách giữa hai mặt phẳng chứa đáy.

Hình trụ không phải lăng trụ, vì mặt xung quanh của nó cong. Lăng trụ thì mọi mặt đều phẳng.

1.2 Cách gọi tên lăng trụ theo đáy

Ta gọi tên theo đa giác đáy: lăng trụ tam giác, tứ giác, lục giác… Ví dụ hình lăng trụ tam giác có đáy là tam giác, ký hiệu ABC.A'B'C'. Nếu đáy là tam giác đều, ta có hình lăng trụ tam giác đều.

Hình lăng trụ tam giác ABC.A'B'C' có đường cao AH vuông góc với mặt đáy A'B'C'
Lăng trụ tam giác với đường cao AH kẻ từ đỉnh A xuống đáy

Tương tự, lăng trụ tứ giác đều có đáy là tứ giác đều (hình vuông).

Hình lăng trụ xiên ABCD.A'B'C'D' có hai đáy là hình bình hành tô màu xanh và đường cao BH vuông góc với đáy dưới
Lăng trụ tứ giác ABCD.A'B'C'D' với đường cao BH

2. Các loại hình lăng trụ thường gặp

Khi đọc về các hình lăng trụ, bạn sẽ gặp nhiều tên gọi. Bảng dưới đây giúp phân biệt nhanh.

LoạiĐặc điểm
Lăng trụ đứngCạnh bên vuông góc đáy, mặt bên là hình chữ nhật
Lăng trụ đềuLăng trụ đứng có đáy là đa giác đều
Lăng trụ xiênCạnh bên không vuông góc đáy
Hình hộpLăng trụ có đáy là hình bình hành
Hình hộp chữ nhậtHình hộp đứng có đáy chữ nhật
Hình lập phươngMọi mặt đều là hình vuông

2.1 Lăng trụ đứng và lăng trụ xiên

Ở hình lăng trụ đứng, cạnh bên vuông góc với đáy nên độ dài cạnh bên chính là chiều cao, và các mặt bên là hình chữ nhật. Lăng trụ xiên thì cạnh bên nghiêng, nên chiều cao không bằng cạnh bên.

Lưu ý: "đứng" chỉ quan hệ vuông góc, không phải tư thế đặt. Một lăng trụ đứng nằm ngang vẫn là lăng trụ đứng.

2.2 Lăng trụ đều

Lăng trụ đều là lăng trụ đứng có đáy là đa giác đều. Các mặt bên là những hình chữ nhật bằng nhau. Đừng nhầm: lăng trụ đứng chưa chắc là lăng trụ đều, vì đáy có thể là đa giác bất kỳ.

2.3 Hình hộp, hình hộp chữ nhật và hình lập phương

Hình hộp có đáy là hình bình hành. Hình hộp đứng có thêm cạnh bên vuông góc đáy. Nếu đáy là hình chữ nhật, ta có hình hộp chữ nhật. Nếu đáy là hình vuông và các mặt bên cũng là hình vuông, đó là hình lập phương. Thầy Phạm Tuấn nhắc rằng mặt bên của hình lập phương là hình vuông, không phải hình thoi.

3. Số mặt, cạnh, đỉnh của hình lăng trụ

3.1 Công thức theo số cạnh đáy n

Lăng trụ có đáy n cạnh thì có n + 2 mặt (n mặt bên và 2 đáy), 3n cạnh (2n cạnh đáy và n cạnh bên) và 2n đỉnh.

3.2 Bảng ví dụ: tam giác, tứ giác, lục giác

ĐáyMặtCạnhĐỉnh
Tam giác (n = 3)596
Tứ giác (n = 4)6128
Lục giác (n = 6)81812

Hộp chữ nhật là lăng trụ tứ giác nên có 6 mặt, 12 cạnh, 8 đỉnh, khớp với công thức.

4. Công thức tính hình lăng trụ

Phần hình lăng trụ công thức dưới đây gồm ba đại lượng chính. Hãy ghi rõ đơn vị khi tính: cm², cm³ hoặc m², m³.

4.1 Diện tích xung quanh

Với lăng trụ đứng:

S_xq = C.h

Trong đó C là chu vi đáy, h là chiều cao. Lý do rất dễ hình dung: trải các mặt bên ra, ta được một hình chữ nhật lớn có chiều dài bằng chu vi đáy và chiều rộng bằng h.

4.2 Diện tích toàn phần

Stp = Sxq + 2.S_đáy

Vậy lăng trụ đứng hoàn toàn có diện tích toàn phần, bằng diện tích xung quanh cộng hai đáy.

4.3 Thể tích

V = S_đáy.h

Trong đó S_đáy (còn ký hiệu B) tính theo m² hoặc cm², h tính theo m hoặc cm, V tính theo m³ hoặc cm³. Công thức thể tích khối lăng trụ này đúng cả với lăng trụ xiên, nhưng h là khoảng cách giữa hai đáy, không phải cạnh bên.

Hình lăng trụ đứng tam giác ABC.A'B'C' với góc 120 độ tại đỉnh A' giữa hai cạnh A'B' và A'C'
Lăng trụ đứng ABC.A'B'C' có góc A' bằng 120 độ

Trường hợp riêng: hộp chữ nhật có V = dài × rộng × cao; lập phương cạnh a có V = a³.

5. Cách vận dụng công thức và lỗi thường gặp

5.1 Các bước giải

  1. Xác định hai đáy của lăng trụ.
  2. Tính diện tích đáy và chu vi đáy.
  3. Xác định chiều cao h.
  4. Thay vào công thức cần dùng.

5.2 Mẹo xác định đáy và chiều cao

Khi lăng trụ nằm ngang, như chiếc lều chữ A hay quyển lịch để bàn, hãy nhìn hai đầu hồi: đó mới là hai đáy. Một giáo viên Toán 7 dặn nên ghi kích thước trực tiếp lên hình vẽ để khỏi nhầm.

5.3 Lỗi hay mắc

  • Quên trừ mặt tiếp đất khi tính vải bạt lều.
  • Nhầm chiều rộng hình chiếu cạnh là a, trong khi đó là chiều cao đáy.
  • Dùng cạnh bên làm chiều cao ở lăng trụ xiên.
  • Quên đổi các độ dài về cùng đơn vị.

6. Ví dụ có lời giải

6.1 Ví dụ 1: lăng trụ đứng tam giác đều

Đáy tam giác đều cạnh 2a, chiều cao h = 3a.

  1. Chu vi đáy C = 6a, nên S_xq = 6a.3a = 18a².
  2. Diện tích tam giác đều cạnh x là x²√3/4, nên S_đáy = (2a)²√3/4 = a²√3.
  3. V = a²√3.3a = 3√3a³.

6.2 Ví dụ 2: lăng trụ lục giác đều

Đáy lục giác đều cạnh 4 cm, h = 8 cm. Lục giác đều gồm 6 tam giác đều cạnh 4 cm.

  1. S_đáy = 6.(4²√3/4) = 24√3 cm².
  2. V = 24√3.8 = 192√3 cm³.

6.3 Ví dụ 3: đáy đều cạnh a, mặt phẳng (A'BC) tạo với đáy góc 60°

Gọi H là trung điểm BC thì AH = a√3/2 và góc A'HA = 60°. Suy ra AA' = AH.tan 60° = 3a/2. Vậy V = (a²√3/4).(3a/2) = 3a³√3/8.

Hình vẽ lăng trụ đứng tam giác ABC.A'B'C' với điểm H trên cạnh BC và các đoạn nối từ A' tới B, H, C
Hình lăng trụ tam giác ABC.A'B'C' dùng cho bài tập tính thể tích

7. Bài tập tự luyện có đáp án

7.1 Bài 1 đến Bài 4

  • Bài 1: Hộp chữ nhật kích thước 5 × 3 × 10 cm. Tính V. Đáp án: 150 cm³.
  • Bài 2: Lăng trụ đứng đáy chữ nhật 4 × 3 cm, cạnh bên 5,5 cm. Tính V. Đáp án: 12 × 5,5 = 66 cm³.
  • Bài 3: Lăng trụ đứng đáy tam giác đều cạnh 3 cm, h = 8 cm. Tính Stp. Gợi ý: Sxq = 9.8 = 72 cm², Sđáy = 9√3/4 cm², nên Stp = 72 + 9√3/2 cm².
  • Bài 4: Lăng trụ đứng ABC.A'B'C' đáy đều cạnh a, AB' = a√2. Tính V. Gợi ý: BB' = √(2a² − a²) = a, nên V = (a²√3/4).a = a³√3/4.

8. Lăng trụ trong đời sống

Hộp ngũ cốc, lều chữ A, tổ ong hay tinh thể băng lục giác đều là những hình lăng trụ quen thuộc. Khi so sánh, lăng trụ khác hình chóp ở chỗ có hai đáy song song, và khác hình trụ ở chỗ mọi mặt đều phẳng.

Câu hỏi thường gặp

Hình lăng trụ có phải là hình trụ không?

Không. Lăng trụ có mọi mặt phẳng, còn hình trụ có mặt xung quanh cong.

Hình lập phương có phải là hình lăng trụ không?

Có. Đó là lăng trụ đứng có đáy hình vuông và các mặt bên cũng là hình vuông.

Chiều cao của hình lăng trụ đứng là gì?

Chính là độ dài cạnh bên, vì cạnh bên vuông góc với hai đáy.

Khác nhau giữa lăng trụ và hình chóp là gì?

Lăng trụ có hai đáy song song bằng nhau. Hình chóp chỉ có một đáy, các mặt bên là tam giác gặp nhau ở đỉnh.

Hình lăng trụ đứng có diện tích toàn phần không?

Có. Diện tích toàn phần bằng diện tích xung quanh cộng diện tích hai đáy.

Bạn có hài lòng với bài viết này không?
Hài lòng 0
Không hài lòng
Từ khóa: hình lăng trụ

↑

Bạn vui lòng chờ trong giây lát...

Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.