Không tìm thấy kết quả phù hợp
Hãy thử lại với từ khoá khácHãy chọn địa chỉ cụ thể để chúng tôi cung cấp chính xác thời gian giao hàng và tình trạng hàng.
Tốc độ tăng trưởng là phần trăm thay đổi của một đại lượng (doanh thu, sản lượng, GDP…) giữa hai mốc thời gian. Bài này dành cho học sinh lớp 10–12 học Địa lí, Toán và cả bạn nào hay làm số liệu hằng ngày.
Ta thường ký hiệu tốc độ tăng trưởng là g. Có ba khái niệm bạn cần nắm:
Hai giá trị phải cùng đơn vị và cùng cách đo thì kết quả mới đáng tin.
Gia đình mình hay dùng ví dụ tiền điện: tháng này nhiều hơn tháng trước bao nhiêu phần trăm? Đó chính là bài toán tăng trưởng.
g = (giá trị cuối − giá trị đầu) ÷ giá trị đầu × 100%
Cách này cũng dùng để tính phần trăm tăng trưởng so với cùng kỳ, miễn là hai kỳ tương ứng nhau (cùng tháng, cùng quý của hai năm).
Khi nói tốc độ tăng trưởng kinh tế, người ta dùng tốc độ tăng GDP:
Tốc độ tăng GDP = GDP kỳ báo cáo ÷ GDP cùng kỳ năm trước × 100 − 100
Cả hai GDP phải tính theo giá so sánh để loại bỏ lạm phát. GDP danh nghĩa tăng cao chưa chắc sản lượng thực tăng.
| Tình huống | Công thức | Kết quả |
|---|---|---|
| So với kỳ trước | (cuối − đầu) ÷ đầu × 100% | Tỉ lệ tăng |
| Đề cho năm gốc = 100% | Giá trị năm sau ÷ giá trị năm gốc × 100 | Chỉ số so với năm gốc |
| Nhiều năm liên tiếp | (cuối ÷ đầu)^(1/n) − 1 | Mức bình quân mỗi năm |
Dạng này hay gặp trong Địa lí, khi đề yêu cầu vẽ biểu đồ đường.
Ví dụ làm tròn: 3131,1 ÷ 2807,2 × 100 ≈ 111,53%, chữ số thập phân đầu là 5 nên cộng 1, ra 112%.
Vậy không phải lúc nào cũng trừ 100. Ví dụ chỉ số 217,5% nghĩa là tăng thêm 117,5%.
CAGR (tốc độ tăng trưởng kép hằng năm) cho biết mức tăng trung bình mỗi năm nếu tăng đều có tính lãi kép:
CAGR = (giá trị cuối ÷ giá trị đầu)^(1/n) − 1
Trong đó n là số kỳ (số năm). Ví dụ 20.000 USD lên 30.000 USD sau 4 năm: (1,5)^(1/4) − 1 ≈ 10,66% mỗi năm. CAGR chỉ là con số giả định, không đảm bảo tương lai.
Tăng trưởng mỗi năm tính trên nền của năm trước nên cộng dồn theo kiểu nhân, không phải cộng. Vì thế đừng lấy tổng % chia số năm, cũng đừng lấy trung bình cộng các tỷ lệ hằng năm. Hãy dùng công thức lũy thừa ở trên.
Doanh thu 1.000 lên 1.200. Tốc độ tăng = (1.200 − 1.000) ÷ 1.000 × 100% = 20%.
Lấy 1990 = 100%, ta tính giá trị năm sau ÷ năm gốc × 100 (đơn vị %):
| Năm | 1990 | 2000 | 2010 | 2020 |
|---|---|---|---|---|
| Dầu mỏ | 100,0 | 113,9 | 126,0 | 131,9 |
| Điện | 100,0 | 127,1 | 177,2 | 217,5 |

Vẽ biểu đồ đường chung một hệ trục, trục tung là %, trục hoành là năm. Nhận xét:
Chi tiêu tăng từ £500 lên £1.050 sau 4 năm. CAGR = (1.050 ÷ 500)^(1/4) − 1 = 2,1^(0,25) − 1 ≈ 20,4% mỗi năm. Cách tính (1050/500 − 1)/4 = 27,5% là sai.
Nếu bạn hay so sánh mức tiêu thụ điện của các sản phẩm trong nhà qua nhiều năm, các phép tính này rất tiện khi xem từng sản phẩm tiêu hao thay đổi ra sao.
Đáp án:
Tốc độ tăng trưởng có thể âm không?
Có. Khi giá trị cuối nhỏ hơn giá trị đầu, kết quả âm và thể hiện sự suy giảm, như bài giảm từ 200 xuống 150 cho −25%.
Công thức tính tỉ lệ tăng trưởng hằng năm là gì?
Tỉ lệ = (giá trị năm nay − năm trước) ÷ năm trước × 100%. Nếu tính cho nhiều năm, hãy dùng CAGR.
Tốc độ tăng trưởng khác CAGR thế nào?
Tăng trưởng đơn giản chỉ so hai mốc. CAGR là mức bình quân mỗi năm có tính lãi kép.
Vì sao tốc độ tăng GDP phải dùng giá so sánh?
Giá so sánh loại bỏ ảnh hưởng của lạm phát, nên kết quả phản ánh đúng sản lượng thực.
Tóm lại, hãy chọn công thức theo đề: so hai kỳ, theo năm gốc hay bình quân nhiều năm. Nhớ chia đúng mẫu số, chỉ trừ 100 khi hỏi mức tăng thêm, và không lấy tổng % chia số năm. Luyện vài bài như trên là bạn sẽ làm quen rất nhanh.
Đóng 
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.