Không tìm thấy kết quả phù hợp
Hãy thử lại với từ khoá khácHãy chọn địa chỉ cụ thể để chúng tôi cung cấp chính xác thời gian giao hàng và tình trạng hàng.
Cách dẫn trực tiếp là cách nhắc lại nguyên văn lời nói hoặc ý nghĩ của một người hay một nhân vật. Phần được nhắc lại gọi là lời dẫn, được đặt trong dấu ngoặc kép. Đây là phần lý thuyết cơ bản của lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp Ngữ văn 9.
Dấu hiệu nhận biết lời dẫn trực tiếp khá rõ: lời dẫn đứng sau dấu hai chấm và nằm trong dấu ngoặc kép. Phần đứng trước dấu hai chấm là bộ phận giới thiệu, cho ta biết ai nói, nghĩ.
Lời dẫn trực tiếp không phải lúc nào cũng đứng sau. Đôi khi người viết đảo lời dẫn lên trước, rồi ngăn với phần giới thiệu bằng dấu gạch ngang. Vì vậy, đừng nghĩ lời dẫn chỉ đứng sau bộ phận giới thiệu.
Trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, anh thanh niên nói về công việc với ông họa sĩ: “Và, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi sao gọi là một mình được?”
Câu này giữ nguyên từng chữ của nhân vật, đặt trong ngoặc kép sau dấu hai chấm. Đó là một ví dụ về cách dẫn trực tiếp trong văn bản.
Cách dẫn gián tiếp là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật, có điều chỉnh cho thích hợp. Người viết giữ trọn ý gốc nhưng không cần đúng từng từ. Lời dẫn gián tiếp không đặt trong ngoặc kép.
Phần dẫn thường được nối với bộ phận giới thiệu bằng các từ như rằng, là, hoặc đi sau những động từ như khuyên, bảo. Khi dẫn ý nghĩ, ta hay dùng là.
Hãy nhớ: dẫn gián tiếp không bắt buộc đúng từng từ, nhưng bắt buộc đúng ý.
Cũng ở Lặng lẽ Sa Pa, ta có thể thuật lại: anh thanh niên nói với ông họa sĩ rằng khi làm việc, anh và công việc là một đôi, nên không thể gọi là một mình.
Đây là dẫn gián tiếp là gì, ví dụ cụ thể: không ngoặc kép, có từ “rằng”, và lời nói đã được diễn đạt lại.
Muốn phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp, hãy nhìn vào hình thức và mức độ nguyên văn của lời dẫn.
| Tiêu chí | Dẫn trực tiếp | Dẫn gián tiếp |
|---|---|---|
| Nội dung | Giữ nguyên văn | Thuật lại, có điều chỉnh |
| Dấu ngoặc kép | Có | Không |
| Dấu hai chấm | Thường có | Không |
| Từ nối | Không cần | Thường có “rằng”, “là” |
| Ngôi xưng | Ngôi của người nói | Đổi sang ngôi thứ ba |
Đây là cách chuyển lời dẫn trực tiếp sang gián tiếp mà học sinh hay được yêu cầu trong bài kiểm tra.
Mẹo làm bài tập dẫn trực tiếp dẫn gián tiếp: nhớ ba chữ “Bỏ – Đổi – Lược”. Bỏ dấu, đổi ngôi, lược từ thừa. Cuối cùng đọc lại xem ý gốc còn trọn không. Lưu ý, ta chỉ chuyển một chiều từ trực tiếp sang gián tiếp.
Đoạn: Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn”.
Đoạn đối thoại giữa Nhuận Thổ và mẹ, có gạch đầu dòng, là lời nhân vật tự nói. Tác giả không dẫn lại mà để nhân vật tự thể hiện.
Đề: Ông Hai bô bô kể với bác Thứ rằng Tây đốt nhà, và ông chủ tịch làng lên cải chính tin làng theo giặc.
Giải từng bước:
Kết quả: Ông Hai chưa đến bực cửa đã bô bô nói với bác Thứ rằng ông chủ tịch làng Chợ Dầu vừa lên cải chính tin làng ông theo giặc.
Khi viết nghị luận, dẫn trực tiếp dễ dùng hơn: trích nguyên văn vào ngoặc kép, tránh bị coi là đạo văn. Nếu không nhớ chính xác xuất xứ, hãy dẫn gián tiếp và nêu xuất xứ khái quát.
Chọn gián tiếp khi cần cô đọng ý. Chọn trực tiếp khi cần chính xác từng chữ, như một câu nói nổi tiếng hay một định nghĩa.
Trong tiếng Anh, direct speech là lời nói trong ngoặc kép, còn indirect speech (reported speech) là thuật lại nội dung. Quy tắc tương tự cách dẫn trong tiếng Việt.
Điểm khác là tiếng Anh thường phải lùi thì (backshifting in reported speech) và đổi đại từ, trạng từ chỉ thời gian. Tiếng Việt không có lùi thì, chủ yếu đổi ngôi và bỏ dấu câu.
Phần bài tập cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp lớp 9 sắp từ dễ đến khó.
Tìm lời dẫn, cho biết là lời nói hay ý nghĩ, trực tiếp hay gián tiếp:
a) Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp”.
b) Anh Nhuận Thổ nói: - Lạy cụ ạ! Thư cụ con đã nhận được. Mẹ tôi nói: - Cứ gọi là anh Tấn như trước thôi!
Đáp án: a) Ý nghĩ, được tác giả dẫn trực tiếp trong ngoặc kép. b) Lời nói; các nhân vật tự thể hiện lời mình nên là dẫn trực tiếp qua đối thoại.
Chuyển lời ông Hai: “Bác Thứ đâu rồi? Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ… Ông chủ tịch làng tôi vừa lên đây cải chính cái tin làng Chợ Dầu đi Việt gian.”
Đáp án: Ông Hai nói với bác Thứ rằng ông chủ tịch làng vừa lên cải chính tin làng theo giặc.
Chuyển: Tôi dọa nó: - Cơm mà nhão thì cháu về thế nào cũng bị đòn. Sao cháu không gọi ba cháu?
Đáp án: Tôi dọa nó rằng nếu cơm nhão thì nó sẽ bị đòn, và nhắc nó gọi ba. Ta đã đổi “cháu” thành “nó” và bỏ dấu câu.
Cách dẫn trực tiếp là gì? Cho ví dụ minh hoạ?
Đó là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ, đặt trong ngoặc kép. Ví dụ, anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa nói: “Và, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi sao gọi là một mình được?”
Cách dẫn gián tiếp khác gì cách dẫn trực tiếp?
Dẫn gián tiếp thuật lại có điều chỉnh, không dùng ngoặc kép. Dẫn trực tiếp giữ nguyên văn trong ngoặc kép.
Dấu hiệu nhận biết cách dẫn trực tiếp là gì?
Đó là dấu hai chấm kèm dấu ngoặc kép. Trong đối thoại, lời nhân vật còn được đánh dấu bằng gạch đầu dòng.
Dẫn gián tiếp thường dùng những từ nào như "rằng", "là"?
Thường dùng “rằng”, “là” để nối. Nhưng hai từ này cũng có thể xuất hiện trong lời trực tiếp, nên chưa đủ để kết luận.
Trong bài văn nghị luận nên dùng cách dẫn nào?
Dùng trực tiếp khi cần chính xác từng chữ. Dùng gián tiếp khi cần cô đọng ý hoặc không nhớ nguyên văn. Đây cũng là hướng làm bài tập tiếng Việt về dẫn lời hiệu quả.
Chuyển từ lời dẫn trực tiếp sang gián tiếp cần chú ý gì?
Bỏ ngoặc kép và dấu hai chấm, đổi ngôi sang ngôi thứ ba, lược từ tình thái và giữ đúng ý gốc.
Hai cách dẫn khác nhau ở việc giữ nguyên văn hay thuật lại có điều chỉnh. Nhớ ba thao tác Bỏ – Đổi – Lược khi chuyển từ trực tiếp sang gián tiếp, và chỉ chuyển một chiều. Luyện nhiều ví dụ từ các văn bản lớp 9 sẽ giúp bạn nhận diện nhanh và làm bài chắc tay.
Đóng 
↑
Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.