Danh mục
Giỏ hàng
Đã thêm vào giỏ hàng Xem giỏ hàng
Chọn vị trí để xem giá, thời gian giao:
Bạn đang ở tại Hồ Chí Minh?

Sửa

Giá và khuyến mãi đang lấy theo khu vực này.

X
Chọn địa chỉ nhận hàng

Khu vực đã chọn Thiết lập lại

Thay đổi địa chỉ khác    
not found

Không tìm thấy kết quả phù hợp

Hãy thử lại với từ khoá khác
Số nhà, tên đường Vui lòng cho Điện Máy XANH biết số nhà, tên đường để thuận tiện giao hàng cho quý khách.
Đặt làm địa chỉ mặc định
Xác nhận địa chỉ
Thông tin giao hàng Thêm thông tin địa chỉ giao hàng mới Xác nhận
Xóa địa chỉ Bạn có chắc chắn muốn xóa địa chỉ này không? Hủy Xóa

Hãy chọn địa chỉ cụ thể để chúng tôi cung cấp chính xác thời gian giao hàng và tình trạng hàng.

GỢI Ý CHỦ ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN

Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp: khái niệm, ví dụ

Đóng góp bởi Trần Quang Hội Cập nhật ngày 17/11/2026, lúc 23:50

Trả lời nhanh: Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp khác nhau ở cách nhắc lại lời người khác. Dẫn trực tiếp nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật, đặt trong dấu ngoặc kép. Dẫn gián tiếp thuật lại lời nói hay ý nghĩ ấy có điều chỉnh cho phù hợp, không dùng dấu ngoặc kép.

Xem thêm

1. Cách dẫn trực tiếp là gì?

Cách dẫn trực tiếp là cách nhắc lại nguyên văn lời nói hoặc ý nghĩ của một người hay một nhân vật. Phần được nhắc lại gọi là lời dẫn, được đặt trong dấu ngoặc kép. Đây là phần lý thuyết cơ bản của lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp Ngữ văn 9.

1.1 Khái niệm và dấu hiệu hình thức

Dấu hiệu nhận biết lời dẫn trực tiếp khá rõ: lời dẫn đứng sau dấu hai chấm và nằm trong dấu ngoặc kép. Phần đứng trước dấu hai chấm là bộ phận giới thiệu, cho ta biết ai nói, nghĩ.

Lời dẫn trực tiếp không phải lúc nào cũng đứng sau. Đôi khi người viết đảo lời dẫn lên trước, rồi ngăn với phần giới thiệu bằng dấu gạch ngang. Vì vậy, đừng nghĩ lời dẫn chỉ đứng sau bộ phận giới thiệu.

1.2 Ví dụ minh hoạ

Trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, anh thanh niên nói về công việc với ông họa sĩ: “Và, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi sao gọi là một mình được?”

Câu này giữ nguyên từng chữ của nhân vật, đặt trong ngoặc kép sau dấu hai chấm. Đó là một ví dụ về cách dẫn trực tiếp trong văn bản.

2. Cách dẫn gián tiếp là gì?

Cách dẫn gián tiếp là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật, có điều chỉnh cho thích hợp. Người viết giữ trọn ý gốc nhưng không cần đúng từng từ. Lời dẫn gián tiếp không đặt trong ngoặc kép.

2.1 Khái niệm và dấu hiệu hình thức

Phần dẫn thường được nối với bộ phận giới thiệu bằng các từ như rằng, là, hoặc đi sau những động từ như khuyên, bảo. Khi dẫn ý nghĩ, ta hay dùng là.

Hãy nhớ: dẫn gián tiếp không bắt buộc đúng từng từ, nhưng bắt buộc đúng ý.

2.2 Ví dụ minh hoạ

Cũng ở Lặng lẽ Sa Pa, ta có thể thuật lại: anh thanh niên nói với ông họa sĩ rằng khi làm việc, anh và công việc là một đôi, nên không thể gọi là một mình.

Đây là dẫn gián tiếp là gì, ví dụ cụ thể: không ngoặc kép, có từ “rằng”, và lời nói đã được diễn đạt lại.

3. Cách nhận biết và phân biệt hai cách dẫn

Muốn phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp, hãy nhìn vào hình thức và mức độ nguyên văn của lời dẫn.

3.1 Bảng so sánh trực tiếp và gián tiếp

Tiêu chíDẫn trực tiếpDẫn gián tiếp
Nội dungGiữ nguyên vănThuật lại, có điều chỉnh
Dấu ngoặc képCóKhông
Dấu hai chấmThường cóKhông
Từ nốiKhông cầnThường có “rằng”, “là”
Ngôi xưngNgôi của người nóiĐổi sang ngôi thứ ba

3.2 Lưu ý khi nhận diện

  • Dấu ngoặc kép còn dùng để ghi tên tác phẩm, nên không phải cụm nào trong ngoặc kép cũng là lời dẫn.
  • “Rằng”, “là” có thể xuất hiện cả trong lời trực tiếp, nên không dùng làm tiêu chí duy nhất.
  • Lời đối thoại có gạch đầu dòng là hình thức khác, nhưng vẫn là lời nhân vật tự nói.

4. Các bước chuyển từ dẫn trực tiếp sang dẫn gián tiếp

Đây là cách chuyển lời dẫn trực tiếp sang gián tiếp mà học sinh hay được yêu cầu trong bài kiểm tra.

4.1 Ba thao tác chính

  1. Bỏ dấu hai chấm và dấu ngoặc kép, thêm “rằng” hoặc “là” để nối.
  2. Đổi đại từ ngôi thứ nhất, thứ hai sang ngôi thứ ba.
  3. Lược các từ tình thái, từ cảm thán; bổ sung chủ ngữ nếu câu thoại bị thiếu.

4.2 Mẹo ghi nhớ

Mẹo làm bài tập dẫn trực tiếp dẫn gián tiếp: nhớ ba chữ “Bỏ – Đổi – Lược”. Bỏ dấu, đổi ngôi, lược từ thừa. Cuối cùng đọc lại xem ý gốc còn trọn không. Lưu ý, ta chỉ chuyển một chiều từ trực tiếp sang gián tiếp.

5. Ví dụ có lời giải

5.1 Ví dụ 1: Xác định lời dẫn trong đoạn trích

Đoạn: Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn”.

  • Có dấu hai chấm và ngoặc kép, nên đây là lời dẫn trực tiếp.
  • Nội dung được dẫn là ý nghĩ, không phải lời nói, vì có từ “nghĩ thầm”.

Đoạn đối thoại giữa Nhuận Thổ và mẹ, có gạch đầu dòng, là lời nhân vật tự nói. Tác giả không dẫn lại mà để nhân vật tự thể hiện.

5.2 Ví dụ 2: Chuyển lời ông Hai sang dẫn gián tiếp

Đề: Ông Hai bô bô kể với bác Thứ rằng Tây đốt nhà, và ông chủ tịch làng lên cải chính tin làng theo giặc.

Giải từng bước:

  1. Tìm lời nói: ông Hai nói với bác Thứ về việc cải chính tin làng.
  2. Đổi ngôi: “tôi”, “làng tôi” thành “ông”, “làng ông”.
  3. Bỏ từ cảm thán như “Láo! Láo hết!” và bỏ dấu câu.

Kết quả: Ông Hai chưa đến bực cửa đã bô bô nói với bác Thứ rằng ông chủ tịch làng Chợ Dầu vừa lên cải chính tin làng ông theo giặc.

6. Dẫn trực tiếp hay gián tiếp trong bài văn nghị luận?

Khi viết nghị luận, dẫn trực tiếp dễ dùng hơn: trích nguyên văn vào ngoặc kép, tránh bị coi là đạo văn. Nếu không nhớ chính xác xuất xứ, hãy dẫn gián tiếp và nêu xuất xứ khái quát.

Chọn gián tiếp khi cần cô đọng ý. Chọn trực tiếp khi cần chính xác từng chữ, như một câu nói nổi tiếng hay một định nghĩa.

7. Những lỗi và hiểu lầm thường gặp

  • Chỉ bỏ ngoặc kép mà quên đổi đại từ xưng hô.
  • Cho rằng có “rằng”, “là” thì chắc chắn là gián tiếp.
  • Nhầm ngoặc kép tên tác phẩm với lời dẫn.
  • Nghĩ rằng có thể chuyển ngược từ gián tiếp sang trực tiếp. Thực tế không thể, vì lời gián tiếp đã được diễn đạt lại, ta không biết nguyên văn.

8. So sánh với direct and indirect speech trong tiếng Anh

Trong tiếng Anh, direct speech là lời nói trong ngoặc kép, còn indirect speech (reported speech) là thuật lại nội dung. Quy tắc tương tự cách dẫn trong tiếng Việt.

Điểm khác là tiếng Anh thường phải lùi thì (backshifting in reported speech) và đổi đại từ, trạng từ chỉ thời gian. Tiếng Việt không có lùi thì, chủ yếu đổi ngôi và bỏ dấu câu.

9. Bài tập vận dụng có đáp án

Phần bài tập cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp lớp 9 sắp từ dễ đến khó.

9.1 Bài 1: Nhận diện lời dẫn

Tìm lời dẫn, cho biết là lời nói hay ý nghĩ, trực tiếp hay gián tiếp:

a) Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp”.

b) Anh Nhuận Thổ nói: - Lạy cụ ạ! Thư cụ con đã nhận được. Mẹ tôi nói: - Cứ gọi là anh Tấn như trước thôi!

Đáp án: a) Ý nghĩ, được tác giả dẫn trực tiếp trong ngoặc kép. b) Lời nói; các nhân vật tự thể hiện lời mình nên là dẫn trực tiếp qua đối thoại.

9.2 Bài 2: Chuyển sang dẫn gián tiếp

Chuyển lời ông Hai: “Bác Thứ đâu rồi? Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ… Ông chủ tịch làng tôi vừa lên đây cải chính cái tin làng Chợ Dầu đi Việt gian.”

Đáp án: Ông Hai nói với bác Thứ rằng ông chủ tịch làng vừa lên cải chính tin làng theo giặc.

9.3 Bài 3: Chuyển lời anh Sáu dọa nó

Chuyển: Tôi dọa nó: - Cơm mà nhão thì cháu về thế nào cũng bị đòn. Sao cháu không gọi ba cháu?

Đáp án: Tôi dọa nó rằng nếu cơm nhão thì nó sẽ bị đòn, và nhắc nó gọi ba. Ta đã đổi “cháu” thành “nó” và bỏ dấu câu.

Câu hỏi thường gặp

Cách dẫn trực tiếp là gì? Cho ví dụ minh hoạ?

Đó là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ, đặt trong ngoặc kép. Ví dụ, anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa nói: “Và, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi sao gọi là một mình được?”

Cách dẫn gián tiếp khác gì cách dẫn trực tiếp?

Dẫn gián tiếp thuật lại có điều chỉnh, không dùng ngoặc kép. Dẫn trực tiếp giữ nguyên văn trong ngoặc kép.

Dấu hiệu nhận biết cách dẫn trực tiếp là gì?

Đó là dấu hai chấm kèm dấu ngoặc kép. Trong đối thoại, lời nhân vật còn được đánh dấu bằng gạch đầu dòng.

Dẫn gián tiếp thường dùng những từ nào như "rằng", "là"?

Thường dùng “rằng”, “là” để nối. Nhưng hai từ này cũng có thể xuất hiện trong lời trực tiếp, nên chưa đủ để kết luận.

Trong bài văn nghị luận nên dùng cách dẫn nào?

Dùng trực tiếp khi cần chính xác từng chữ. Dùng gián tiếp khi cần cô đọng ý hoặc không nhớ nguyên văn. Đây cũng là hướng làm bài tập tiếng Việt về dẫn lời hiệu quả.

Chuyển từ lời dẫn trực tiếp sang gián tiếp cần chú ý gì?

Bỏ ngoặc kép và dấu hai chấm, đổi ngôi sang ngôi thứ ba, lược từ tình thái và giữ đúng ý gốc.

Hai cách dẫn khác nhau ở việc giữ nguyên văn hay thuật lại có điều chỉnh. Nhớ ba thao tác Bỏ – Đổi – Lược khi chuyển từ trực tiếp sang gián tiếp, và chỉ chuyển một chiều. Luyện nhiều ví dụ từ các văn bản lớp 9 sẽ giúp bạn nhận diện nhanh và làm bài chắc tay.

Bạn có hài lòng với bài viết này không?
Hài lòng 0
Không hài lòng

↑

Bạn vui lòng chờ trong giây lát...

Đang xử lý... Vui lòng chờ trong giây lát.